Farklı toprak düzenleyicilerin toprak nemi üzerine etkileri ve HYDRUS-2D ile modellenmesi

Tınlı ve killi tınlı olmak üzere iki farklı bünyeye sahip topraklara %8 pirina kompostu, %4 perlit, %0,12 sutut karıştırılmış ve deneme 3 replikasyon olacak şekilde kurulmuştur. Bitki büyüme odasında yürütülen bu çalışmada, toprak düzenleyicilerin toprak nemine, bazı toprak özelliklerine ve domates bitkisinin bazı bitkisel özelliklerine (kök gelişimi, toprak üstü gelişimi, klorofil miktarı) etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, sensörler yardımıyla ölçülen nem değerleri ile toprak özellikleri kullanılarak HYDRUS-2D programında simülasyon modelleri oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, tınlı toprakta pirina kompostu uygulamasına kontrol, perlit ve sutut uygulamalarına göre sırasıyla %45.12, %42.94 ve %38.88 oranında daha az sulama suyu verilmiştir. Killi tınlı toprakta ise sutut uygulamasına kontrol, perlit ve pirina kompostu uygulamalarına göre sırasıyla %17.82, %46.76 ve pirina %27.29 oranında daha az sulama suyu verilmiştir. Deneme sonunda her iki toprak çeşidinde de pH düşmüş ve elektriksel iletkenlik (EC) artmıştır. En yüksek EC pirina kompostu uygulamasında bulunmuştur. Tınlı toprakta domatesin toprak üstü kısmının gelişimi açısından uygulamaların olumlu ya da olumsuz bir etkisi olmamıştır. Killi tınlı toprakta en fazla bitki yaş ağırlığı ve bitki boyu perlit uygulamasında bulunmuştur. En fazla bitki dal sayısı pirina kompostu uygulamasında bulunmuştur. Her iki toprak çeşidinde de en fazla kök uzunluğu ve en fazla kök alanı pirina kompostu uygulamasında olmuştur. HYDRUS-2D modelleme programı kullanılarak belirlenen hacimsel su içeriği ile nem sensörleri yardımıyla ölçülen hacimsel su içeriği arasındaki korelasyon katsayıları tınlı toprakta 0.85-0.95 ve killi tınlı toprakta 0.83-0.90 arasında bulunmuştur.