Farklı yapıda rezin esaslı yapıştırma simanlarının statik- ve dinamik-yaşlandırma sonrası yüzey sertlik değerlerinin karşılaştırılması

İndirekt seramik ve seramik-benzeri restorasyon uygulamaları, CAD/CAM tekniği ile beraber yaygın kullanım alanı buldu. Bu restorasyonların, diş sert dokularına bağlanması söz konusu olduğunda, kompozit rezin yapıştırma simanı veya kendinden adeziv yapıştırma siman materyalleri kullanılır. Bu yapıştırma siman materyallerinin mekanik özellikleri, indirekt restorasyonun klinik performansını önemli derecede etkiler. Sertlik, maddenin yüzeyinin, aşınmaya, çizilmeye karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır ve tüm restoratif materyaller için önemli olduğu gibi, rezin esaslı yapıştırma siman materyaller için de, restorasyon üzerine gelen kuvvetler karşısında desteklenmesi için önemlidir. Literatürde, kompozit rezin restoratif materyallerin statik- ve dinamik-yaşlandırma sonrası çalışmalar mevcuttur. Ancak, kompozit rezin yapıştırma simanı ve kendinden adeziv rezin yapıştırma simanı ile ilgili yeterince yoktur. Çalışmamızın amacı, kompozit rezin yapıştırma simanı ile kendinden adeziv rezin yapıştırma simanının, üst ve alt yüzey sertlik değerlerinin, statik ve dinamik ortamda zamana bağlı değişiminin araştırılması ve statik- ve dinamik-yaşlandırma sonrası, bu değerlerde olası değişiminin değerlendirilmesi ile klinik pratiğinde, simantasyon aşamasında, klinisyenlere yol gösterici olması ve yeni çalışmalara katkı sağlanmasıdır. Çalışmamızda, ortasında 5 mm çapında boşluk bulunan, 2 mm kalınlığında, kare prizma (20 mm x 20 mm) siyah pleksi materyal kalıptan test örnekleri hazırlandı (n=40). Disk şeklinde (5 mm çapında, 2 mm kalınlığında) test örneklerinin hazırlanması sırasında, şeffaf bant yerleştirilen cam üzerine siyah pleksi kalıp yerleştirildi. Test materyali, kalıp içinde yer alan 5 mm çapında boşluğa yerleştirildikten sonra kalıbın üst yüzeyine şeffaf bant ve cam lamel yerleştirildi. Test kalıbının üst yüzeyinde bulunan disk şeklindeki kısma, yüksek ışık yoğunluğuna sahip (1400 mW/cm2) LED ışık kaynağının ucu, 0 mm mesafeden 20 sn süre ile uygulandı. Tez çalışmasının birinci aşamasında, uygulanması planlanan, yük ve süreye karar verilmesi amacı ile, 1 adet kompozit rezin restoratif materyal (n=5), 1 adet kompozit rezin yapıştırma simanından (n=5) test örnekleri hazırlandı. Test örneklerinin üst yüzey ve alt yüzey sertlik ölçümü, HVS-1000 Vickers yüzey mikrosertlik cihazı ile gerçekleştirildi. Ölçüm için, izdüşüm oluşturan en hafif yük ve en az süre (50 gr ve 10 sn) uygulamasına karar verildi. Tez çalışmasının ikinci aşamasında, karar verilen yük ve süre (50 gr ve 10 sn), 3 farklı rezin esaslı siman materyalleri, statik- ve dinamik-yaşlandırma işlemi için 2 ayrı alt gruba ayrıldı. Yaşlandırma öncesi ve sonrası, üst yüzey ve alt yüzey sertlik ölçümleri gerçekleştirildi. Elde edilen bulgular, IBM SPSS Statistics 22 programı ile değerlendirildi. Verilerinin incelenmesi, parametrelerin normal dağılıma uygunluğu, Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilks testleri ile incelendi. Kompozit rezin restoratif materyal/kompozit rezin yapıştırma simanı, uygulanan kuvvet (gram) ve uygulanan sürenin (saniye) üst yüzey ve alt yüzey sertlik değerleri üzerindeki ortak etkinin değerlendirilmesinde, Üç-yönlü varyans analizi=Three-way ANOVA testi, post hoc olarak Tukey HSD testi kullanıldı. Test edilen rezin esaslı yapıştırma simanları arasında, yüzey sertlik değerlendirilmesinde, Tek-yönlü varyans analizi=One-way ANOVA testi, post hoc olarak Tukey HSD testi kullanıldı. Test edilen materyaller arasında, 10 dakika, 1 saat, 24 saat ve 1 yıl sonra ölçüm aralıklarında, statik-yaşlandırma sonrası, yüzey sertlik değerlerindeki değişimin incelenmesinde, tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi, post hoc test olarak Bonferroni testi uygulandı. Üst yüzey-alt yüzey ve dinamik-yaşlandırma işlemi 77 öncesi/dinamik-yaşlandırma işlemi sonrası karşılaştırmalarında Paired Samples t test kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. 1 yıl sonra, statik-yaşlandırma ve 1 yıl klinik koşullara denk gelen, dinamik- yaşlandırma sonrası sonuçlar değerlendirildiğinde, test edilen materyallerin yapısına bağlı, VHN değerlerinde istatitiksel farklılık saptandı. İn vitro koşullarda, materyale bağlı yüzey sertlik değişimleri ile ilgili bilgilerin kısa sürede elde edildiği, dinamik-yaşlandırma işlemi daha uygun test tekniğidir. Test edilen materyallerde, özellikle üst yüzey VHN değerlerindeki değişimlerin, ortalama ve standart sapma değerleri, çok küçük rakamsal farklılıklar oluşturdu. Bu durum, yüksek ışık yoğunluğuna sahip LED ışık kaynağının en yakın mesafeden (0 mm) uygulanmasına bağlı, materyallerde oluşan yeterli polimerizasyon miktarı ile açıklanır.