Farklı yatırım ufuklarına göre kripto para birimlerinin volatilite modellemesi

Son yıllarda finans ekosisteminde bir devrim yaratan yenilik olarak ortaya çıkan kripto para piyasası, hızlı gelişimi, geleneksel finansal sistemlere meydan okuyan yapısı ve yüksek getiri potansiyeli ile büyük bir ilgi odağı haline gelmiştir. Bu piyasanın temeli, güvenlik ve şeffaflık sağlayan blockchain teknolojisine dayanmaktadır ve bu özellikleriyle hem geniş bir yatırımcı kitlesinin hem de portföy yöneticileri ve araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Farklı yatırım ufuklarına göre kripto para birimlerinin incelendiği bu çalışmada; piyasa değeri en yüksek olan dört farklı kripto para biriminin (Bitcoin, Ethereum, Ripple ve Binance Coin) fraktal yapısı, etkinliği ve uzun hafıza özelliği, Maksimum Örtüşmeli Kesikli Wavelet Dönüşümü (MODWT), Yeniden Ölçeklendirilmiş Aralık (R/S) analizi ve volatilite modelleri kullanılarak araştırılmıştır. Bitcoin, Ethereum, Ripple için 01/0/2017 ile 22/11/2023 arasındaki günlük getiri verileri kullanılırken, Binance Coin için ise 06/11/2017 ile 21/11/2023 yılları arasındaki günlük kapanış fiyatları kullanılmıştır. MODWT analizi sonucunda, farklı yatırım ufuklarına göre BTC, ETH, XRP ve BNB getirilerinin kendi iç dinamiklerine ve küresel olayların geliştiği dönemlerde yön ve derecelerinde değişiklik olduğu ve aynı zamanda hem volatil hem de fraktal bir yapı sergiledikleri gözlemlenmiştir. Hesaplanan Hurst üsteli katsayılara göre; bu kripto para birimlerine ait kısa ve orta vadeli yatırım ufuklarındaki getirilerinde devamlılığı olmayan, ortalamadan sapan, negatif otokorelasyona sahip, diğer bir ifadeyle seride kalıcı olmayan davranış sergilediği saptanmıştır. Bu bulguya göre Etkin Piyasa Hipotezi'nin tamamen reddedileceği ve kaotik bir yapı sergiledikleri gözlemlenmiştir. Bu kripto para birimlerine ait getiri ve uzun vadeli yatırım ufuklarındaki getirilerinde ise piyasaya giren bilgi şoklarının hiperbolik oranda elemine olduğu için geçmiş getirilerden yararlanarak geleceğin getirilerini tahmin edilebileceği; Dolayısıyla, EPH'nin ihlal edilebileceği ve birbirlerini tekrarlayan trendler oluşturduğundan dolayı FPH'nin geçerli olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak seçilen kripto para birimlerine ait en uygun volatilite modelleri belirlenmiştir (bkz. Tablo 19, 21, 23, 25). Elde edilen bulgulara göre; BTC ve ETH, XRP ve BNB getirilerinin, orta ve uzun vadeli yatırım ufuklarındaki getirilerin piyasaya giren bilgi şoklarının yavaş yavaş azaldığından dolayı geçmiş getiriler bakımından geleceğin getirilerini tahmin edilebileceği, dolayısıyla, Etkin Piyasa Hipotezi'nin ihlal edilebileceği, Fraktal Piyasa Hipotezi'nin ise geçerli olduğu gözlemlenmiştir. Kısa ve orta vadeli yatırım ufuklarında ise hem volatilitenin hem de bilgi şoklarının geçici olduğu, ancak değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Hem Hurst katsayılarının hem de en uygun volatilite modellerinden elde edilen bulguların uyumlu olması nedeniyle sonuçların kripto para piyasasının bütününü kapsayacağı çıkarımı yapılabilir. Kripto para piyasasına yatırım yapmak isteyen bireysel ve kurumsal yatırımcılar ile portföy yöneticilerinin farklı yatırım ufuklarına göre yatırım stratejileri belirlemeleri hem risk düzeyleri hem de portföy çeşitlendirmeleri açısından faydalı olabilir.