Farklı yetişme ortamlarının tüplü sarıçam ve adi huş fidanlarının morfolojik karakterleri üzerine etkileri

Bu çalışmada, farklı yetiştirme ortamlarının saf ve karışım olarak (torf, perlit ve zeolit) Erzurum Orman Fidanlığında sera ve açık alan koşullarında yetiştirilen 1+0 yaşlı Enso tipi tüplü Sarıçam (Pinus sylvestris L.) ve Adı Huş (Betula pendula Roth.) fidanlarının morfolojik özellikleri üzerine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada 6 farklı yetişme ortamının sarıçam ve huş fidanlarının morfolojileri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Sarıçam türü için yapılan değerlendirmede zeolitin %10 hacimsel karışımında perlit gibi etki yaptığı, ancak; %20 hacimsel karışımı durumunda fidan boyu değerinde düşüş olduğu, kök boğazı çapı değerini etkilemediği tespit edilmiştir. Kök kuru ağırlığı en yüksek saf torf ortamında elde edilirken, gövde kuru ağırlığı zeolit katkılı ortamda saf torf ortamına göre bir düşüş göstermemiştir. Adı huş türünde ise yetişme ortamı kök boğazı çapı üzerinde etkili olmamıştır. Zeolitin %10 ve %20 hacimsel karışımında fidanın boy değerinde saf torf ortamına gore bir düşüş belirlenmemiştir. Saf torf ortamında ve zeolit katkılı yetişme ortamlarında kök kuru ağırlığı ve gövde kuru ağırlığı en yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda, 1+0 tüplü sarıçam fidan morfolojik değerlerinde zeolit katkılı ortam olması durumunda bir düşüş belirlenmekle birlikte adi huş kaplı fidanlarının morfolojik değerlerinde genel anlamda bir düşüş olmadığı belirlenmiştir. Zeolit katklılı yetiştirme ortamlarının fidan morfolojik değerleri dikakte alındığında her iki türde de ümit vermekle birlikte, dikim başarısını ortaya koyabilmek amacı ile dikimi takiben fidanların en az 3-5 yıl takip edilmesi gerekmektedir. Kaplı fidan üretiminde zeolit'in yetişme ortamında kullanılması tüp harcı maliyetini düşürecektir.