Fazla kilolu ve obez kadınlarda vücut ağırlığına ilişkin kendini damgalama, aşırı besin isteği ve benlik saygısı ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, fazla kilolu ve obez kadınlarda vücut ağırlığına ilişkin kendini damgalama, aşırı besin isteği ve benlik saygısı düzeylerini değerlendirmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, yaşları 19–65 arasında değişen ve beden kütle indeksi ≥25 ve <45 olan toplam 179 gönüllü kadın ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların %56,4'ü fazla kilolu, %43,6'sı ise obez olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmada katılımcıların genel özellikleri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, 24 saatlik besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri ve Kiloya İlişkin Kendini Damgalama Ölçeği (KKDÖ), İki Faktörlü İçselleştirilmiş Kilo Önyargısı Ölçeği (İKÖÖ-2F), Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ)'ne verdikleri yanıtlar değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, Kiloya İlişkin Kendini Damgalama Ölçeği, İki Faktörlü İçselleştirilmiş Kilo Önyargısı Ölçeği ve Aşırı Besin İsteği Ölçeği puanlarının obez grupta anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puanı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte (p>0,05), bu ölçek ile diğer üç ölçek arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p>0,05). Bu sonuçlar, obez bireylerde ağırlığa bağlı olumsuz değerlendirme ve yeme yönelimlerinin daha baskın olduğunu; benlik saygısının ise bu durumlarla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Çalışma bulguları, fazla kiloluluktan obeziteye geçişin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve davranışsal riskleri de artırdığını göstermektedir. Sonuç olarak, obeziteyle mücadelede yalnızca ağırlık kontrolüne değil, aynı zamanda psikolojik ve davranışsal etkenlere de bütüncül bir yaklaşımla odaklanılması gerektiği söylenebilir. Bu süreçte bireylerin yeme davranışlarını anlamada ve sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerini desteklemede diyetisyenlerin rehberliği kritik öneme sahiptir. İleri araştırmalarda farklı yaş ve cinsiyet gruplarında bu ilişkilerin incelenmesi önerilmektedir.