Suudi Arabistan'ın devam eden ekonomik dönüşüm sürecinde Saudia için ortak girişimlerin uygulanabilirliği

Bu çalışma, Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 stratejisi çerçevesinde Saudia için uluslararası havayolu ortak girişimlerinin (joint venture) uygulanabilirliğini incelemektedir. Ortak girişimler, serbestleşmiş havacılık pazarlarında uzun süredir yaygın olarak kullanılmakla birlikte, kısmen serbestleşmiş ve politika güdümlü ortamlarda henüz yeterince incelenmemiştir. Araştırma, işlem maliyeti ekonomisi, kaynak temelli yaklaşım ve ağ teorisini temel alarak düzenleyici koşulların, kurumsal yetkinliklerin ve kültürel faktörlerin ortak girişim potansiyelini nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır. Nitel, keşifsel bir durum çalışması kapsamında havayolu yöneticileri, politika yapıcılar, danışmanlar ve akademisyenlerden oluşan yedi uzman ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme dökümleri, literatürden belirlenen sekiz tema (stratejik uyum, düzenleyici ve politik ortam, operasyonel hususlar, ortaklık tasarımı ve modelleri, kültürel ve kurumsal faktörler, riskler ve zorluklar, stratejik motivasyonlar ve faydalar, pazar hazırlığı) çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, Saudia için uluslararası pazar erişimini genişletme, gelir optimizasyonu, kurumsal öğrenmeyi hızlandırma ve marka itibarını güçlendirme gibi önemli avantajlar sağlanabileceğini göstermektedir. Bu kazanımlar, Vizyon 2030'un turizm, bağlantısallık ve ekonomik çeşitlenme hedeflerini doğrudan desteklemektedir. Ancak açık semalar anlaşmalarının ve rekabet muafiyetinin henüz tamamlanmamış olması, operasyonel ve kültürel hazırlığın bölümler arasında farklılık göstermesi ve Riyadh Air'in ortaya çıkışı potansiyel ortaklar açısından hem rekabet hem de belirsizlik yaratmaktadır. Uzmanlar bu nedenle, iç reformlar ve dış serbestleşme ilerlerken kod paylaşımı veya sınırlı kapsamlı metal neutral düzenlemeler ile başlamayı ve kademeli, sermaye içermeyen bir yaklaşım benimsemeyi önermektedir. Çalışma, ittifak teorisini gelişmekte olan pazar bağlamına taşımakta ve Saudia ile politika yapıcılara, ulusal dönüşüm hedefleri ile küresel havayolu ortaklıklarının gerekliliklerini dengeleme konusunda pratik öneriler sunmaktadır.