Fecr ve Mücadele sûrelerinin tahlili

Biz bu tezimizde öncelikle Kur'ân'ın muhatap aldığı kesimin sosyal-siyasal yapısı, ekonomik durumu, Cahiliyye Dönemi dinî ahlakî yapısı üzerinde durarak dönem hakkında bilgi sahibi olmayı amaçladık. Bununla beraber Kur'ân'ı anlama noktasında önemli olan Mekkî-Medenî durum ve tedricilik üzerinde durarak 23 yılda nâzil olan Kur'ân'ın yavaş yavaş değiştirdiği toplum yapısı üzerinden sûreyi incelemeyi hedefledik. Bu bağlamda Fecr ve Mücâdele sûrelerini dönemi açısından klasik ve çağdaş tefsirlerle değerlendirip rivâyet ve dirâyet ile mana bütünlüğü oluşturmaya çalıştık. Kur'ân, 610 yılında tedrici olarak inmeye başlayan ve muhatap olduğu toplumun sosyal ve beşerî yapısındaki sorunları çözme noktasında eğitim sergileyen bir hitaptır. Konumuz olan Fecr sûresinde müşriklerin zaten âdetleri olan gün ve gecelerdeki dini yaşayışları üzerine yemin edip daha önceki bozuk kavimlerin güçlü dahi olsa azaba uğradıklarından bahsetmekte ve müşriklerin özellikleri üzerinden oluşturmayı hedeflediği olgun Müslüman karekterini ifade etmektedir. Mücâdele sûresinde de ele aldığımız üzere kadına değer, münafıkların durumu, meclis âdabı, hizbu'ş-şeytan ve Fecr sûresinde de bahsedilen Allah'ın razı olduğu ve kendilerinin de Allah'tan razı olduğu kulları olan Hizbullahtan bahsederek toplum düzeni ve olgun Müslümanın olması gereken karekterî özelliklerden bahsetmektedir. Âyetleri incelerken ilahi hitaptaki hikmeti anlama ve bulmada vesile olan, bunu arayan müfessirler, Kur'ân'ın muhatap olduğu toplumu, zamanı, mekânı vs. bilmesi önemlidir. Nitekim mesajın bağlamı, anlamı bağlamaktadır. İncelediğimiz tefsirlerden Fecr ve Mücâdele sûrelerini ele alan kısımları rivâyet ve dirayet açısından kronolojik olarak incelememiz Kur'ân'ın mana bütünlüğünün ve İbni Teymiyye'nin dediği gibi iskeletin bozulmaması noktasında önemli bir adım olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Fecr, Mücâdele, Mekke, Medine, Tahlil.