Femur fraktürü nedeniyle cerrahi yapılan kritik yetişkin hasta grubunda spinal anestezi ve erektör spina plan bloğunun ağrı yönetimi, perioperatif hemodinamik değişiklikler, morbidite ve mortalite açısından karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: İleri yaş hastalarda sık görülen kalça kırıkları, tedavisi cerrahi olan, yüksek mortaliteyle seyreden, çoğunlukla postoperatif dönemde yoğun bakımlarda izlenen, sağlık sistemine önemli yük oluşturan bir sağlık sorunudur. Günümüzde rejyonel anestezi teknikleri kalça cerrahilerinde yaygın olarak kullanılmakta olup, spinal anestezi yöntemi uzun süredir güvenle uygulanmaktadır. Güncel çalışmalar ile erektör spina plan bloğu (ESPB) ise etkin rejyonel anestezi ve analjezi yöntemlerinden biri olarak ön plana çıkmıştır. Az sayıdaki hasta serilerinde, temel anestezik yöntem olarak ESPB uygulaması bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı; temel anestezi yöntemi olarak kullanılan spinal anestezi ve ESPB uygulamalarının, kalça kırığı nedeniyle cerrahi geçiren kritik yetişkin hasta grubunda, perioperatif hemodinami, ağrı ve mortalite üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, randomize ve kör gözlemcili klinik çalışmada, kalça kırığı mevcut, 65 yaş ve üzeri, ASA skoru ≥ III, kırılganlık indeksi ≥ 5 olan toplam 40 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılar, iki gruba (Grup 1: ESPB uygulananlar; Grup 2: spinal anestezi uygulananlar) randomize edilmiştir. Preoperatif dönemde demografik veriler, vital bulgular ve ağrı skorları kaydedilmiştir. İntraoperatif ve postoperatif takipte hemodinamik parametreler, sedasyon düzeyleri, komplikasyonlar, ağrı skorları ve analjezik gereksinimleri belirli zaman dilimlerinde sistematik olarak izlenmiştir. Hastalar taburculuk sonrası 30. ve 90. günlerde mortalite açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 18.0 programında analiz edilmiş; uygun istatistiksel testlerle gruplar arası farklar %95 güven aralığında ve p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların 20'si ESPB, 20'si ise spinal anestezi altında opere edildi. Demografik veriler açısından gruplar benzerdi. İntraoperatif izlemde, spinal anestezi uygulanan hastaların 0. ve 45. dakikada ölçülen diyastolik kan basınçları ile 45. dakikadaki ortalama kan basıncı ESPB grubuna göre istatistiksel olarak daha düşük bulundu (sırasıyla p=0,007, p=0,026, p<0,05). Spinal anestezi grubunda intraoperatif dönemde hipotansiyon görülme oranı (p=0,025), efedrin ihtiyacı (p=0,018) ESPB grubuna göre anlamlı düzeyde yüksekti. ESPB grubunda ise propofol gereksinimi, spinal anestezi grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olarak gözlendi (p<0,001). Postoperatif yoğun bakım izleminde spinal anestezi uygulanan hastaların 6. saatteki diyastolik ve ortalama, 12. saatteki sistolik ve 18. saatteki diyastolik ve ortalama kan basıncı ölçümleri ESPB grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha düşüktü (sırasıyla p=0,032, p=0,032, p=0,028, p=0,027, p=0,020). Postoperatif ilk 30 gün içindeki ve 30-90 gün arasındaki mortalite oranları gruplar arasında benzerdi (sırasıyla p=0,605, p=0,999). Ortalama mortalite günü açısından da istatistiksel anlamlılık gözlenmedi (p=0,174). Sonuç: ESPB, intraoperatif dönemde sedasyon (propofol) ihtiyacını arttırmakta olsa da intraoperatif ve postoperatif süreçte hemodinamik bulgularda stabilite sağlaması, daha az hipotansiyon komplikasyonu göstermesi, postoperatif analjezi ve mortalite üzerinde etkisinin spinal anestezi ile benzer düzeyde olması nedenleriyle, kırılganlık indeksi 5 ve üzerinde olan yaşlı yetişkin hasta grubunda, femur fraktürü cerrahisinde spinal anesteziye iyi bir alternatif olarak tercih edilebilir.