Fen bilgisi öğretmen adaylarının afet bilincinin incelenmesi

Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının afet bilinçlerinin belirlenmesi ve afetlerle ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Afetlere karşı toplumsal bilinç oluşturabilmek oldukça önemlidir ve bunu oluşturabilmenin en etkili yöntemlerinden biri eğitimlerin verilmesidir. Afet eğitimlerinin temeli genellikle okullarda verildiği için öğretmenlerin oldukça önemli görevleri vardır. Afet eğitimlerinin etkili ve kalıcı olabilmesi için öğretmen adaylarının da afet bilinçlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla yapılan araştırma ile fen bilgisi öğretmen adaylarının afet bilinçlerinin hangi seviyede olduğu cinsiyet, yaş, afet deneyimi, büyüdüğü coğrafi bölge ve afet eğitimi alma gibi değişkenlere bakılarak incelenmiştir. Araştırmada karma yöntemin sıralı açıklayıcı tasarımı kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim öğretim yılı Sakarya Üniversitesi fen bilgisi eğitimi alanında öğrenim gören toplam 101 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Ayrıca 36 öğretmen adayına açık uçlu soru formu uygulanarak görüşleri alınmış ve incelenmiştir. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Afet Bilinci Algı Ölçeği" ve "Açık Uçlu Soru Formu" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS kullanılarak verilerin frekans dağılımları, standart sapma değerleri, aritmetik ortalamaları ve Mann Whitney U testi ile analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda fen bilimleri öğretmeni olacak adayların afet bilinçlerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Afet bilinçleri büyüdüğü coğrafi bölge ve afet yaşama durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığını, cinsiyet, yaş ve afet eğitimine katılma durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir. Afet eğitimi alan öğretmen adayları ile almayan adaylar arasında anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca uygulanan açık uçlu soru formu ile elde edilen görüşler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının açık uçlu soru formundaki görüşleri genellikle deprem ile ilgili olduğu, afet acil toplanma alanlarını ve okullarının afet planını bilmedikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonucu doğrultusunda afetler konusunda bireylere yönelik eğitim çalışmaları yapılması ve eğitim programlarının içeriğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.