Fen bilgisi öğretmen adaylarının yazılı argümanlarındaki çoklu gösterimlerin ve modsal betimlemelerin gelişiminin incelenmesi

Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının yazılı argümanlarındaki çoklu gösterimlerin ve modsal betimlemelerin gelişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı uygulanmış ve doküman incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir üniversitenin birinci sınıfında öğrenim gören 9 Fen Bilgisi öğretmen adayı (FBÖA) oluşturmaktadır. FBÖA'lara Genel Kimya Laboratuvarı-I ve II derslerinde Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme (ATBÖ) yaklaşımına uygun 20 etkinlik uygulanmıştır. Uygulamalar 28 haftada tamamlanmıştır. FBÖA'ların ATBÖ yaklaşımına göre hazırladıkları 180 laboratuvar raporu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler argümanların kalitesi, kullanılan çoklu gösterimler ve modsal betimlemeler açısından incelenmiştir. Bu bağlamda betimsel ve içerik analizi yapılmıştır. FBÖA'ların argümanlarının kalitesi analitik ve bütüncül argüman olarak; yazılı argümanlarındaki çoklu gösterimler makroskobik, mikroskobik, sembolik ve cebirsel seviyeler göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. Analiz yapılırken kullanılan gösterimlerin türüne, sayısına ve gösterimlerin birbiriyle ne kadar bağlantılı olarak kullanıldıklarına dikkat edilmiştir. Modsal betimlemeler analiz edilirken hangi tür modsal betimlemeler kullanıldığına ve bunların yazılı argümanların hangi kısımlarında kullanıldıklarına bakılmıştır. Çalışma sonucunda, FBÖA'ların bütüncül argümanları ve çoklu gösterimlerinin kalitesinin zamanla arttığı, birbirine paralel bir gelişim gösterdiği ve iç içe geçtiği ortaya çıkmıştır. FBÖA'ların kullandıkları çoklu gösterim ve modsal betimlemelerde seçici davrandıkları belirlenmiştir. Ayrıca, modsal betimlemeler açısından yazılı argümanlarındaki formül ve şekillerin, çoklu gösterimler açısından makroskobik ve sembolik seviyedeki gösterimlerin önemli bir yer tuttuğu ortaya çıkmıştır. Sembolik seviyenin makroskobik mikroskobik ve cebirsel seviyeler arasında bir köprü görevi gördüğü belirlenmiştir. FBÖA'ların farklı bağlamlarda konuşma ve yazma etkinlikleriyle birlikte argümanlarını oluşturmalarına fırsatlar verilmelidir. FBÖA'ların gösterimsel yeteneklerinin gelişmesi için gösterimleri üretmeleri, yansıtmaları ve iddialarını desteklemek amacıyla kanıt olarak kullanmaları önerilmektedir.