Fen bilgisi öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi ve teknolojik pedagojik alan bilgisi öz güven ölçeği ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterliklerini belirleyebilecek bir ölçek geliştirmek ve geliştirilen bu ölçek aracılığıyla ölçülen öz yeterliklerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve eğitim durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Aynı zamanda fen bilimleri öğretmenlerinin öz yeterlikleri ile teknolojik pedagojik alan bilgisine yönelik öz güvenleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu bağlamda araştırma tarama modeli olarak desenlenmiştir. Amacına uygun olarak öncelikle ölçek geliştirme, uygulama ve ardından korelasyonel araştırma olmak üzere üç aşamadan meydana gelmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de ortaokullarda görev yapan fen bilimleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Türkiye'nin her coğrafi bölgesinden ikişer ilden seçilen 14 ilde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri oluşturmuştur. Ölçek geliştirme aşamasında açımlayıcı faktör analizi için 600 öğretmenden, doğrulayıcı faktör analizi için 400 öğretmenden ve araştırma alt problemlerine yanıt vermek için ise 1855 öğretmenden veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırma kapsamında geliştirilen fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterlikleri ölçeği (FBÖUEYÖYÖ) ile orijinali Graham vd. (2009) tarafından geliştirilen ve Timur ve Taşar (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Teknolojik pedagojik alan bilgisi öz güven ölçeği" (TPABÖGÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde açımlayıcı faktör analizi ve araştırma alt problemlerine yanıt vermek için SPSS paket programı, doğrulayıcı faktör analizi için ise LISREL programı kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda FBÖUEYÖYÖ'nün 46 madde ve 3 faktörden oluştuğu ortaya çıkmıştır. Açıklanan toplam varyansın %60,06 olduğu ve madde faktör yüklerinin ise 0,539 ile 0,857 arasında değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin tamamının güvenirlik katsayısının 0,957 ve alt boyutlarının güvenirlik katsayılarının ise sırasıyla 0,977; 0,899 ve 0,862 olduğu saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise yapısal eşitlik modeli uyum değerlerinin istenilen kriterlerde olduğu ve uyum verdiği belirlenmiştir. Araştırma alt problemlerinde ise fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik toplam öz yeterlikleri ile alt boyutlarından uzaktan eğitime yönelik teknolojik öz yeterlikleri, uzaktan fen bilimleri öğretimine yönelik öz yeterlikleri ve uzaktan eğitime yönelik olumsuz öz yeterliklerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik toplam öz yeterlikleri ile alt boyutlarından uzaktan eğitime yönelik teknolojik öz yeterlikleri, uzaktan fen bilimleri öğretimine yönelik öz ve uzaktan eğitime yönelik olumsuz öz yeterliklerinin mesleki kıdem ve eğitim durumlarına göre farklılaşma gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca araştırma bulgularına göre fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterlik ölçeğinden aldıkları toplam puanlar ile teknolojik pedagojik alan bilgisi öz güven ölçeğinden aldıkları toplam puanların arasında istatistiki anlamda güçlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.