Fen bilimleri dersi madde ve ısı ünitesinde eğitsel oyunların kullanılmasına yönelik bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, 6.sınıf Fen Bilimleri dersi Madde ve Isı ünitesinde bulunan konulara yönelik eğitsel oyun geliştirmek ve bu oyunun etkililiğini çeşitli veri toplama araçları kullanarak saptamaktır. Çalışmada karma araştırma desenlerinden sıralı dönüşümsel tasarım kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma 2023-2024 eğitim öğretim yılının birinci döneminde, Çorum ili merkez ilçesindeki bir ortaokulda, bir deney (n=27) ve bir kontrol (n=28) grubu olmak üzere toplamda 55 öğrenci ile yürütülmüştür. Uygulama süreci dört hafta olan araştırmada deney grubunda eğitsel oyunlar kullanılarak kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı kapsamında hazırlanan ders kitabında yer alan etkinliklerle ders işlenmiştir. Veri toplama araçları olarak Madde ve Isı Ünitesi Başarı Testi (MIÜBT), Fene Yönelik Tutum Ölçeği (FYTÖ) ve Fen Bilimleri Motivasyon Ölçeği (FBMÖ) kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, fen günlükleri ve eğitsel oyun metaforları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ön test ve son test sonuçları normal dağılım sergilediği için, bağımsız ikili grupların karşılaştırılmasında bağımsız örneklem T testi, bağımlı ikili grupların karşılaştırılmasında bağımlı örneklem T-testi ve grup ve zaman ortak etkileşiminin analizinde tekrarlı ölçümlerde iki faktörlü anova kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ise Excel programı aracılığıyla yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre eğitsel oyunlar ile yürütülen ders etkinliklerinin deney grubundaki öğrencilerin akademik başarılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına anlamlı şekilde katkı sağladığı ancak fene yönelik tutuma anlamlı bir katkısının olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilere göre eğitsel oyunların eğitim sürecini daha eğlenceli ve ilgi çekici bir hale getirdiği ve öğrencilerin derse karşı ilgi ve motivasyonunu artırdığı tespit edilmiştir. Ancak bazı öğrencilerin sınıfın kalabalık olması, oyunlar esnasında gürültünün oluşması ve etkinliklerin tamamına katılım için süre yetmemesi gibi etkenlerden dolayı zorluk yaşadıkları görülmüştür. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda ilgili konunun öğretiminde eğitsel oyunların etkili bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda konu ile ilgili çalışma yapacak diğer araştırmacılara ve konunun öğretimini gerçekleştirecek olan öğretmenlere hazırlanan eğitsel oyunların kullanılabileceği önerisinde bulunulmuştur.