Fen bilimleri öğretmen adaylarının astronomi temelli konularda teknolojik pedagojik alan bilgilerinin geliştirilmesi

Bu araştırmanın amacı, yüz yüze öğrenme ortamına kıyasla harmanlanmış öğrenme ortamına göre tasarlanan Özel Öğretim Yöntemleri-II (ÖÖY-II) dersinin, fen bilimleri öğretmen adaylarının (FBÖA), astronomi temelli konularda (gök cisimleri ve uzay araştırmaları) Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ve Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) üzerine olan etkisini araştırmaktır. Araştırmaya 2016-2017 öğretim yılı, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Programı 4. sınıfta öğrenim gören 30 öğretmen adayı katılmıştır. Eş zamanlı karma araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada müdahale deseni kullanılmış olup, deney grubunda 15, kontrol grubunda 15 öğretmen adayı ile uygulamalar yürütülmüştür. ÖÖY-II dersi, kontrol grubunda sadece yüz yüze öğrenme ortamına göre yürütülürken, deney grubunda ise harmanlanmış öğrenme ortamına göre yürütülmüştür. Kontrol grubunda yürütülen yüz yüze öğrenme ortamı, ÖÖY-II dersinin YÖK'ün paket programında uygulanmaya alınış biçimi şeklinde ve ÖÖY-I dersinde öğrenilen teorik bilgilerin uygulanmasına yönelik gerçekleştirilen akran öğretimlerine dayalı olarak yürütülmüştür. Deney grubu için tasarlanan harmanlanmış öğrenme ortamının yüz yüze bölümü tartışmacı yaklaşıma dayalı olarak yürütülmüş ve akran öğretimi uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Çevrimiçi bölümü ise Moodle Öğrenme Yönetim Sistemi (MÖYS) üzerinde oluşturulan, senkron ve asenkron tartışma forumları, e-portfolyo ve haberleşme ve doküman paylaşım formu uygulamalarından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kısa hikayelere dayalı vignetterler üzerinden yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, ders planları ve Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (TPABÖ) kullanılmıştır. Müdahale deseninin kullanıldığı bu araştırmada, TPAB ve PAB için veri toplama süreci 2016-2017 öğretim yılı güz döneminin başında ve sonunda olmak üzere iki kez gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılırken, nicel verilerin analizinde ise Mann Whitney U Testi analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, astronomi temelli konular kapsamında TPAB ve PAB'ne ilişkin, deney ve kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca nitel verilerin analizlerinden elde edilen bulgularında, nicel bulguları destekler nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, astronomi temelli konulara (gök cisimleri ve uzay araştırmaları) ilişkin FBÖA'nın TPAB ve PAB'lerinin gelişmi üzerinde, harmanlanmış öğrenme ortamının önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçları, öğretmen eğitimi açısından tartışılmıştır.