Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı ortamlara yönelik rehber materyal geliştirme çalışması ve değerlendirilmesi

Okul dışı ortamlarda öğrenmenin planlanması ve bu öğretime yönelik materyaller için öğretmenlere büyük görevler düşmektedir. Fakat öğretmenler okul dışı ortamalarda öğretim yapılması ve bu ortamlara yönelik materyal hazırlama ve kullanma noktasında kendilerini yetersiz görmektedirler. Bu sebeple, fen öğretimine yönelik okul dışı ortamlarda gerçekleştirilmesi planlanan etkinlikler sürecinde öğretmenlerin kullanabilecekleri materyal bilgisiyle ilgili bir eğitim sonrası öğretmenlerden rehber materyal tasarlamaları ve bu materyallerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada karma kökenli açımlayıcı sıralı desen modelinden yararlanılmıştır. Amasya ilinde görev yapan 16 fen bilimleri öğretmenleriyle 2022-2023 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde bu çalışma yapılmıştır. Bu araştırmada, öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarında materyal geliştirme ve kullanma öz-yeterlik algısı ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve hazırlanan materyallerin değerlendirilmesi için yarı yapılandırılmış değerlendirme rubriği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. 16 fen bilimleri öğretmenine "Materyal Tasarımı ve Okul Dışı Öğrenme Ortamlarıyla İlgili Hizmet İçi Eğitim Programı" uygulanmıştır. Öğretmenlerle eğitim uygulaması öncesinde ve sonrasında öz yeterlik algısı ölçeği ve görüşme yapılmıştır. Öğretmenlerden eğitim uygulaması sonrasında okul dışı ortamlarda fen bilimleri dersine yönelik bir öğretim için gezi planı ve etkinlik öncesi, esnası ve sonrasında kullanılmak üzere materyaller hazırlamaları istenmiştir. Öğretmenlerin hazırladıkları gezi planı ve materyalleri araştırmacı ve uzman değerlendirmiştir. Değerlendirme sonucunda araştırmacı tarafından materyallere gerekli düzenlemeler yapılarak son hali verilmiştir. Hizmet içi eğitim programı sonrasında öğretmenlerin öz yeterlik algılarında anlamlı düzeyde artış görülmüştür. Öğretmenlere uygulanan hizmet içi eğitimde okul dışı öğrenme ortamları ve materyal tasarımıyla ilgili ayrıntı bilgilerin verilmesiyle okul dışı entegresiyle ilgili bilgilerinin ve ortamlara yönelik verdikleri örneklerin çeşitliliğinin arttığı görülmüştür. Fen öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarının öneminde ve materyal hazırlama ve kullanma noktasında daha bilinçli oldukları sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin materyalleri değerlendirildiğinde iyi düzeyde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma sonuçlarının alana ve okul dışında öğretim yapmak isteyen öğretmenlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.