Fen ile bütünleştirilmiş robotik kodlama etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerle uygulama sürecinin incelenmesi

Her birey farklı özelliklerle dünyaya gelmektedir. Bu özellikler, bireylerin birçok yönünü belirlemekte hatta öğrenme hayatlarını şekillendirmektedir. Bu özelliklerden en belirgin olanı da özel yetenekliliktir. Genel olarak özel yetenekli öğrenciler akranlarından daha ileri öğrenme performansları sergiledikleri bilinmektedir. Dolayısıyla özel yetenekli öğrenciler yaşıtlarından bazen belirgin bazen de keşfedilmeyi bekleyen bilgi ve becerilerle okul ortamına gelmektedir. Türkiye'de özel yeteneği tespit edilen çocuklar kendi okullarında eğitimlerine devam ettikleri gibi okul dışı saatlerde de Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitimlerine devam etmektedirler. Öğretmenler bu öğrencilerin gelişimlerinde neler yapacakları konusunda farklı deneyimler sergilemekte, özellikle de disiplinlerarası yaklaşımı ele alan modellerle ve farklılaştırılmış eğitim stratejileri ile ders süreçlerini devam ettirmeleri uygun görülmektedir. TR Dizin, YÖK Tez, ERIC ve YÖK Akademik gibi veri tabanlarında özel yetenekli öğrencilerin "fen kazanımları", "robotik teknolojiler", "disiplinlerarası yaklaşım" anahtar kelimeleriyle yapılan aramalarda, özel yetenekli öğrencilerle ilgili fen kazanımlarına ulaşmada robotik teknolojiler ile desteklenmesine yönelik araştırmaların kısıtlı sayıda olduğu bulunmuştur. Özel yetenekli öğrencilerin fen kazanımlarına ulaşmalarında robotik teknolojilerden, disiplinlerarası ve bağlam temelli eğitim yaklaşımlarından faydalanmanın ders süreçlerini olumlu etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmada özel yetenekli öğrencilerin fen programındaki kazanımlara ulaşmalarında farklılaştırılmış eğitim stratejileri ile robotik teknolojilerinin kullanımı ilişkilendirilerek öğrenme sürecinde zenginleştirmeye gidilmiştir. Bu sayede özel yetenekli öğrencilerin birden fazla beceri ve alanla ilgili disiplinlerarası yaklaşımı ele alan robotik etkinliklerinin genel durumu değerlendirilmiştir. Bu araştırmada öğrencilerin öğrenme sürecinde uygulamalı ortamları barındıran atölyeleri kullanmaları ve yaparak yaşayarak öğrenmenin gerçekleşmesi için ve beceriye dönüşmesi açısından önemli olduğu bilinerek sürece başlanmıştır. Kalıcı öğrenme ve beceri edinimi amacıyla hazırlanmış robotik etkinlikler öğrencilerin ilgi ve istidatları doğrultusunda yapılandırılmıştır. Robotik teknolojilerinin kullanımına uygun kazanımlar fen bilimleri ders programında yapılan taramadan sonra belirlenmiş ve özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde fen bilimleri dersi öğretim programında robotik teknolojilerinin kullanımına uygun yer alan ünite, konu alanı ve kazanımlarla ilişkilendirilerek robotik etkinlikler geliştirilmiştir. Araştırmada gözlem ve odak grup görüşme soruları kullanılmıştır. Gözlem formu ve odak grup görüşme soruları hazırlanırken uzman görüşü alınmış ve ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Veriler araştırmacı günlüğü ile desteklenmiş, öğrenci ürünleri odak grup görüşmeleri doğrultusunda veri analizine dahil edilmiştir. Veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmada on iki özel yetenekli öğrenci ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiş ve süreçte iki öğretmen görev almıştır. Uygulama süreci altı hafta sürmüş ve bir Bilim ve Sanat Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Süreç hakkında katılan öğrencilere bilgi verilmiş, etkinlikler hakkında öğrencilerin görüşleri odak grup görüşmeleri ile alınmıştır. Görüşmeler her etkinlik setinin sonunda öğrencilerle 6'şarlı gruplar hâlinde odak grup çalışmalarıyla toplanmıştır. Gözlem formları etkinlik süreçleri boyunca öğretmenler tarafından her etkinlik için ayrı ayrı doldurulmuştur. Odak grup görüşmeleri her etkinlik setinin bitiminde genel süreci ve etkinliğin verimliliğini test etmek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin birçok alanı kapsayan eğitim içeriklerine daha çok ilgi duydukları, zenginleştirilmiş ve farklılaştırılmış yöntemlerin derse katılımı genellikle artırdığı, grupla çalışma disiplini elde ettikleri, problemlere farklı çözümler getirebildikleri, problem durumlarını günlük bağlam ile ilişkilendirerek çözüm önerileri sunabildikleri, robotik ders materyallerinin öğrenme öğretme sürecine olumlu katkılar sağladığı, farklı beceri alanlarının (Fen Bilimleri, Robotik Teknolojileri) sürece dâhil olması ile başarının daha da artabileceği anlaşılmıştır. Bu yüzden ders içeriklerinde birçok disiplinin birlikte kullanılmasının Fen Bilimleri Öğretim Programında bu çalışma kapsamında belirlenen kazanımlara ulaşmayı kolaylaştırabileceği belirlenmiştir.