Fen eğitiminde biyomimikri öğretim yaklaşımının öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine ve yaratıcılıklarına etkisi

Bu araştırmanın amacı, biyomimikri odaklı öğretimin öğrencilerin 21.Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri ile Yaratıcılık Becerileri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma 2021–2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Ankara il merkezinde bulunan bir ortaokulda Fen Bilimleri dersi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu beşinci sınıflarda iki şube deney grubu (n=46), bir şube kontrol grubu (n=22); yedinci sınıflarda ise bir şube deney (n=24) bir şube kontrol grubu (n=24) olmak üzere toplam 116 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarında öğretim araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri "Yaratıcılık Ölçeği" ile "21. Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler için "Bağımsız Kelime İlişkilendirme Testi" kullanılmış ve uygulama sonrasında deney grubunda bulunan 10 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak öğrencilerin biyomimikri uygulamalarıyla ilgili görüşleri alınmıştır. Çalışmada karma araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma boyunca elde edilen nicel veriler Jamovi 2.3.18 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi ve ANCOVA istatistikleri uygulanmıştır. Biyomimikriye dayalı uygulamaların öğrencilerde 21. Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri ile Yaratıcılık Becerilerinin geliştirilmesine katkıda bulunduğu, sürdürülebilir tasarımlar için doğanın ilham kaynağı olarak kullanılabileceği görülmüştür. Bağımsız Kelime İlişkilendirme Testinin son test olarak uygulanmasında, öğrencilerin bilimsel bilgi içeren cümle örnekleri üzerinde daha fazla çalıştığı ve daha bilimsel ifadeler kullandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, görüşmelerden elde edilen verilerin analizi, deney grubundaki öğrencilerin biyomimikri uygulamaları sayesinde hayal güçlerinin geliştiğini ifade ettiklerini ve bu gelişmenin onların inovatif ürünler geliştirmelerine olumlu bir katkı sağladığını ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçlarının, diğer biyomimikri odaklı eğitim/öğretim araştırmaları için yol gösterici nitelikte olacağı düşünülmektedir.