Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının öğrenme ürünlerine etkisi

Bu çalışmada, eleştirel okuma uygulamalarının Fen Bilimleri dersinde kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı, fen performans düzeyi, yaratıcılık ve derse karşı olan tutumları üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu çalışma 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Zonguldak ili Kdz. Ereğli ilçe merkezinde bulunan bir ortaokulda 5. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. Deney grubunda 17, kontrol grubunda 17 olmak üzere toplamda 34 öğrenci ile çalışılmıştır. Çalışmada deneysel yöntemlerden yarı deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Deney grubu üzerinde eleştirel okumaya uygun etkinliklerle hazırlanan ders programı, kontrol grubuna ise 5. Sınıf fen bilimleri müfredatına uygun ders programı uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak "Çoktan Seçmeli Akademik Başarı Testi", "Fen Performans Düzeyi Testi", "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi" ve "Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programında bağımlı ve bağımsız gruplar için t-testi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda eleştirel okuma uygulamalarının kullanıldığı deney grubu ile Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na uygun yöntemlerin kullanıldığı kontrol grubunda fen performans düzeyi ve yaratıcı düşünme düzeyleri bakımından deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuş ancak çoktan seçmeli akademik başarı ve fen dersine olan tutumları bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak eleştirel okuma uygulamalarının üst düzey bilişsel basamaklarda hazırlanan testlerde başarıyı artırmada etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmaya göre fen bilimleri dersine disiplinler arası anlayışla eleştirel okumanın entegre edilmesinin, fen bilimleri dersinin amaçları içerisinde yer alan problem çözme, eleştirel düşünme, araştırma-sorgulama, etkili iletişim kurabilme, yaşam boyu öğrenen fen okuryazarı birey olabilme gibi becerilerin öğrencilere kazandırılması için önemli olduğu anlaşılmıştır.