Fesleğen bitkisinden izole edilen estragol'un radyoiyodinasyonun ve in vitro hücre kültürü yöntemleri ile beyin kanseri hücre hatları üzerindeki davranışının incelenmesi

Günümüzde bitki kökenli tedavi uygulamaları önem kazanmaya devam etmektedir. Özellikle çok yaygın ve tedavisi zor olan kanser türleri üzerinde daha az toksik özelliği bulunan bitkiler üzerinde çeşitli araştırmalar önem kazanmıştır. Klinik öncesi çalışmalarda fesleğen ve bileşenlerinin kemoterapiye yardımcı, tümör hücrelerinin gelişimini önleyici etkilerinin olduğu raporlanmıştır. Nükleer Tıp; radyoaktif maddelerin yaydıkları ışınlardan yararlanılarak bir hastalığın tanı veya tedavisini amaçlayan bir tıp dalıdır. Nükleer Tıp'ta kullanılan bazı radyonüklidlerin, kanserli dokular tarafından seçici olan bitki kökenli bileşikler ile bu dokulara yönlendirilebilir oldukları bilinmektedir. 131I; enerjisi ve yarı ömrü nedeniyle hem tanı hem de tedavide tercih edilen önemli bir radyoizotoptur. Bu proje kapsamında öncelikle fesleğen bitkisi ekstrakte edilerek bileşenlerinden Estragol (EST) Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi (HPLC) sisteminde izole edilmiştir. Radyoiyodinasyon işlemi saflaştırılan EST'ün hem tanı hem de tedavide kullanılabilme potansiyeli oluşturması amacıyla 131I ile gerçekleştirilmiştir. İnce tabaka radyo kromatografi (TLRC) yöntemi kullanılarak radyoişaretli EST'nin (131I-EST) kalite kontrolü yapılmıştır. Radyoişaretli ve bitki kökenli EST'nin insan medulloblastoma (Daoy) ve insan glioblastoma-astrocytoma (U-87 MG) hücre hatları üzerindeki biyoetkinliğinin inlenmesi amacıyla in vitro hücre kültürü çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar kapsamında, EST bileşiğinin sitotoksisitesi incelenmiş ve 131I-EST'nin inkorporasyon çalışmaları ile hücreler üzerindeki tutulumu incelenmiştir. Fesleğen yaprakları ekstrakından izole edilen EST bileşeni 131I radyoizotobu ile yüksek verimle işaretlendiği, radyokararlılığını 24 saat koruduğu görülmüştür. 131I-EST, 131I'e kıyasla özellikle Daoy hücreleri üzerinde yüksek tutulum (~%8-9) sergilemiştir. Proje kapsamında sentezlenen 131I-EST'un beyin hücreleri üzerinde hem tanı hem tedavi potansiyeline sahip olması projenin önemli bir çıktısı olarak düşünülmektedir. In vitro hücre kültürü yöntemleri ile temeli atılan bu çalışmanın ileriki çalışmaları kapsamında in vivo olarak deney hayvanları üzerinde çalışmalar yürütülebilecektir.