Feyzî-i Kefevî's Ravżatü'l-ʻİbād textual analysis and transcribed text

Bu çalışma on yedinci yüzyılın ilk çeyreğinde kaleme alınmış olan Haydar-zâde Mehmed Feyzî-i Kefevî'nin Ravzatü'l-ʻİbad adlı kırk hadis tercümesini temel alır. Mesnevi biçiminde yazılmış eserin çeviri yazı ile okunup ortaya konması ve sonrasında kırk hadis türü ile ilgili bir kısmı da barındıran bir incelemeyi içerir. Birinci bölümde bu türün tarihi seyrine dair kısa bilgiler verilmiş; Arap, Fars ve Türk edebiyatındaki kırk hadis gelişimine kısaca değinilmiştir. Bu türün biçimsel ve içeriksel olarak oluşumunu doğrudan etkilediği düşünülen yazar niyetlerinin etkileri Fuzûlî ve Gelibolulu M. Âlî'nin eserleri üzerinden tartışılmıştır. İkinci bölümde Ravzatü'l-ʻİbad'ın müellifi Feyzî-i Kefevî ve eserleri hakkında kısa bilgiler sunulmuş, mesnevi biçimsel ve içeriksel bir incelemeye tabi tutulmuştur. Klasik mesnevi düzenine uygun bir şekilde oluşturulmuş olan eserdeki dil kullanımı ve Klasik edebiyatın eser içinde hangi unsurlarla temsil edildiği saptanmaya çalışılmıştır. Metnin içeriği ve dili kitlelere okunmak amacıyla yazılmış bir eser olduğunu düşündürür ve bu okuma grubuna kadınların dâhil edilmediği saptanmıştır. Üçüncü bölümde eserin çeviri yazılı metni ortaya konmuştur. Feyzî, 40 sahih hadisin Arapça metinlerini verip tercümelerini yapar ve bunları pend, hikâye ve münacat kısımlarıyla destekler. Hikâye kısımlarında Peygamber kıssalarından, evliya menakıpnamelerinden ve halk hikâyelerinden ilgi çekici örnekler vardır. Bu çalışmayı alanda yapılmış diğer çalışmalardan ayıran en önemli kısım da eserin edebi bir incelemeye tabi tutularak oluşturulduğu dönemin tanıklığına dair söylediklerinin ortaya çıkarılması olmuştur.