Fiber ile güçlendirilmiş dentin kompozitinin posterior kompozit ile tamirinde farklı yüzey işlemlerinin etkilerinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı fiber takviyeli dentin kompoziti yüzeyine uygulanan farklı yüzey işlemlerinin tamir bağlanma dayanımına etkilerini araştırmak ve dimetil sülfoksit (DMSO) uygulamasının adezyonu nasıl etkilediğini incelemektir. Yöntem: Klinikte yüksek çiğneme kuvvetleri altında kullanılması önerilen kompozit (EverX Posterior, GC, Europe) kullanılarak, 4x4x4 mm boyutlarında 40 adet kompozit rezin blok oluşturuldu. Numuneler yüzey hazırlama yöntemlerine göre 8 farklı gruba (n=5) ayrıldı; (G1) negatif kontrol grubu, (G2) adeziv uygulaması (G3) %50 dimetilsülfoksit uygulaması, (G4) % 50 dimetilsülfoksit + adeziv uygulaması, (G5) %37 fosforik asit etch+ adeziv uygulaması, (G6) air abrazyon+ adeziv uygulaması (G7) % 37 fosforik asit etch + %50 dimetilsülfoksit uygulaması + adeziv uygulaması, (G8) air abrazyon + %50 dimetilsülfoksit uygulaması + adeziv uygulaması grubu. Farklı yüzey hazırlama işlemi uygulanan kompozit örnekler akrilik içerisine gömüldü. Sonrasında, yüzeylere adeziv ajan (Single Bond Universal, 3M, ESPE, Neuss,Almanya), üretici firma önerilerine göre uygulandı. Adeziv uygulanan yüzeylere, silikon rehberler kullanılarak 4x4x4 mm boyutlarında olacak şekilde, bir posterior kompozit (Estelite Sigma Quick Posterior,Tokuyama,Tokyo, Japonya) ile iki tabaka halinde tamir işlemi yapıldı. Örneklerden su soğutması altında elmas testere ile 1x1x8 mm boyutlarında kompozit çubuklar elde edildi. Her gruptan mikro gerilim bağlanma dayanımı (μGBD) testi için toplam 20 kompozit çubuk rastgele seçildi. μGBD testi öncesi ,her kompozit çubuğun adeziv arayüzey alanı dijital kumpasla ölçüldü. Örnekler, siyanoakrilat yapıştırıcı ile mikro gerilim test cihazının test aparatına yapıştırıldı. 160 kompozit çubuğa, kopma gerçekleşene kadar, 50 kilogram (kgf) yük altında, 1,0mm/dk kafa hızında μGBD testi uygulandı. μGBD testi uygulanan örneklerin kopma yüzeyleri; kırılma tipini belirlemek için bir stereomikroskopta (x25) incelendi. Farklı yüzey işlemleri uygulanan kontrol (yalnızca frez uygulanan grup), %37 fosforik asit, air abrazyon ,dimetilsülfoksit , fosforik asit+DMSO ,air abrazyon+DMSO uygulanan altı adet kısa fiber destekli kompozit numune ve ayrıca suda yaşlandırılmamış ve hiçbir yüzey işlemi yapılmamış bir adet kısa fiber destekli kompozitlerin yüzey topoğrafyası taramalı elektron mikroskobu (SEM) analizi ile incelenmiştir. Yüzey işlemlerinin mikro tensile verilerinin normalliğini test etmek için Shapiro Wilk testi kullanıldı. ANOVA testi sonucunda grupların ortalama mikrotensile bağlanma değerleri arasında bir fark olduğu görüldü. Gruplar arası farklılıklar Tukey HSD testi ile belirlendi. Bulgular: En yüksek ortalama mikro gerilim bağlanma dayanımı değerleri sekizinci grupta (air abrazyon+ DMSO+ adeziv) kaydedilmiştir. Sadece frezle pürüzlendirme uygulanan negatif kontrol grubunda en düşük ortalama değerler saptanmıştır. Adeziv uygulanan tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı μGBD değerleri elde edilmiştir. Negatif kontrol grubu en fazla adeziv başarısızlığın tespit edildiği grup olmuştur (%100). SEM görüntüleri incelendiğinde asit etch uygulamasının kompozit yüzeyindeki artıkları kısmen uzaklaştırdığı air abrazyon uygulamasının ise fiber yapılara yer yer zarar verdiği görüldü. Sonuç: Fiber ile güçlendirilmiş dentin kompozitinin posterior kompozit ile tamirinde adeziv uygulanan grupların negatif kontrol grubuna göre daha yüksek ortalama bağlanma dayanımı gösterdiği tespit edilmiştir. Adeziv uygulanmaksızın %50 DMSO uygulamasının istatistiksel olarak bağlantı başarısını artırmadığı saptanmıştır. Frez ile pürüzlendirilen fiber kompozit yüzeyinde asit etch ve air abrazyon uygulamaları sadece adeziv uygulanan grupla kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı ilave bir katkı sağlamamıştır.