Fibrinolitik tedavisi verilen ST yükselmeli myokard infarktüsü olgularında fibrinojen ve D-dimer düzeyleri ile fibrinolitik tedavi başarısızlığı arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: STEMİ tedavisinde fibrinolitik tedavi başarısızlığı morbidite ve mortalitenin en önemli sebebi olmaya devam etmektedir. Bu nedenle fibrinolitik tedavi başarısızlığını kısa zamanda öngördürebilecek belirteçlere ihtiyaç vardır. Çalışmamız, fibrinolitik tedavi verilen hastalarda devam eden tromboz ve fibrinolizin göstergesi olarak D-dimer ve bir koagulasyon proteini olan fibrinojen düzeylerini birlikte kullanarak fibrinolitik tedavi başarısızlık riskini öngörebilme bakımından değerini araştırmayı amaçlamaktadır.Materyal-Metod: Çalışmaya Ocak 2007 ? Temmuz 2008 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF) Koroner Yoğun Bakım (KYB) ünitesinde yatan STEMİ tanısı konulan hastalarda fibrinolitik tedavi açısından ESC STEMİ(154) ve ACC/AHA STEMİ(89) kılavuzlarına göre klinik ve EKG kriterlerine uyan ve onam formu alınmış 18 -75 yaş aralığında 123 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Reperfüzyon göstergesi olarak fibrinolitik tedavinin başlangıcından sonra 90.dk EKG' de ST yükselmesinin %50 veya daha fazla azalması kriteri kullanılmıştır. Fibrinolitik tedavi öncesi ve sonrasında plazma D-dimer ve Fibrinojen düzeyleri ile fibrinolitik tedavi başarısızlığı arasındaki ilişkiyi tesbit etmek için venöz yoldan kan örnekleri alındı. Tüm hastalar transtorasik ekokardiyografi ve koroner anjiografi ile değerlendirildi. Taburcu edilen hastalar istenmeyen KVS olaylar açısından 30. gün poliklinik kontrolü ile değerlendirildi.Bulgular: Fibrinolitik tedavisi başarısız olan hastaların tedavi öncesi ortalama fibrinojen değerleri (3,4 (SD=1,2) g/L) ile başarılı olan hastaların 3,7 (SD=1,2) g/L değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Fibrinolitik tedavi ile iki grupta hastaların fibrinojen değerlerindeki düşüş istatistiksel olarak anlamlı (başarısız olan hastalarda tedavi sonrası 2,5 SD=0,9; başarılı olan hastalarda 2,5 SD=1,0 p<0,001) saptandı. Fibrinolitik tedavisi başarısız olan hastaların tedavi öncesi D-dimer düzeyleri ortalaması başarılı olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek tesbit edildi (2,9 SD=2,6 µg/mL; 1,4 SD=1,7 µg/mL p=0,001). Fibrinolitik tedavi sonrası hastaların D-dimer düzeylerindeki artış başarılı olan grupta istatistiksel olarak anlamlı (p<0,001) iken başarısız olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı tesbit edilmedi. (p=0,076). Backward LR regresyon analizine göre de fibrinolitik tedavi başarısızlığına etki eden en önemli risk faktörleri D-dimer düzeyinin 0,9 µg/mL üstünde olması (p<0,001 OR:5,9 %95 CI: 2,3-15,2), miyoglobin düzeyinin 500 ng/mL üstünde olması (p=0,010 OR:3,5 %95 CI: 1,3-9,3) DM (p=0,019 OR:3,1 %95 CI: 1,2-7,8) ve LVEF'nin %40'ın altında olması (p=0,035 OR: 2,6 %95 CI: 1,1-6,2) olarak saptandı.Sonuç: Fibrinojen düzeyi ile fibrinolitik tedavi başarısızlığı arasında ilişki saptanmadı. Fibrinolitik tedavi öncesi bazal D-dimer seviyesi fibrinolitik tedavi başarısız olan grupta anlamlı olarak yüksek saptandı. Aynı zamanda fibrinolitik tedavi sonrası D-dimer düzeyleri fibrinolitik tedavi başarılı olan olgularda anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Yeni gelişen D-dimer testleri fibrinolitik tedavi başarısızlığını öngördürebilecek kolay ve güvenilir bir belirteç olarak kullanılabilir.Anahtar Kelimeler: ST yükselmeli Mİ, Fibrinojen, D-Dimer, fibrinolitik tedavi, primer perkütan koroner girişim.