Fikri Mülkiyet Hukukunda hakların hükümsüzlüğü

Fikri Mülkiyet Hukuku, amacına uygun bir koruma ile hakları kullanmadengesini sağlayabilmek için, hakları koruyucu hükümlerin yanı sıra hakların amacınaaykırı kullanım veya tesciline engel olan hükümlere de sahip bulunmak zorundadır.Fikri mülkiyet haklarında, niteliği gereği sadece sınai mülkiyet haklarıaçısından hükümsüzlük kavramı ortaya çıkmakta ve sınai mülkiyet haklarınınhepsinde aynı anlama gelmektedir. Çünkü, fikir ve sanat eserleri ile bağlı haklardatescile tabi bir hak sahipliği bulunmaması ve bu hakların doğal korumadanfaydalanması nedeniyle, bu hakların hükümsüzlüğü sözkonusu olmamaktadır.Hukukumuzda, hükümsüzlük, her sınai mülkiyet hakkı açısından; o hakkıdüzenleyen Kanun veya KHK'de öngörülen sınırlı sayıdaki sebeplerden birinin varlığıhalinde, sözkonusu hakkın mahkeme kararıyla, geçmişe etkili olarak, Türk PatentEnstitüsü'nce tutulan hakka ilişkin sicilden silinmesidir.Hükümsüzlük sebepleri, genellikle, hakkın koruma şartlarına sahipolmaması, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olması ve kullanım iledenetim zorunluluklarına uyulmaması şeklinde karşımıza çıkmaktadır.Genellikle, zarar gören kişiler, Cumhuriyet savcıları veya ilgili resmimakamların hükümsüzlük talebinde bulunabileceği yani davacı olabileceğibelirtilmektedir. Davalı olarak ise, TPE'nde tescil sahibi olan kişi veya onun hukukihalefleri karşımıza çıkmaktadır. Davalarda görevli mahkeme, htisas Mahkemeleri,yetkili mahkeme ise davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki mahkemeolmaktadır. Hükümsüzlük davaları için genellikle bir hak düşürücü süre, ilgilidüzenlemelerde yer almazken patent ve markalar açısından bazı hak düşürücüsürelere rastlanılmaktadır