Financial statement effects of adopting ınternational accounting standards: The case of Turkey

Gelişen iletişim teknolojisi finansal piyasaların ve işletmelerin küreselleşmesine hız kazandırmıştır. Küreselleşme sürecinde muhasebe sistemlerinin de harmonizasyonu kaçınılmaz olmaktadır. Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) ile başlayan, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) ile devam eden bu süreçte kural koyucular ve düzenleyici kurumlar dünyada kullanılmakta olan muhasebe sistemlerinin birbirlerine yakınsanması konusunda çok ciddi çalışmalar yapmaktadırlar. Bu nedenle, Avrupa Birliği (AB) adaylık sürecinde olan Türkiye diğer AB ülkeleri gibi, borsaya kote olmuş şirketlerin finansal raporlamasında UFRS'nı temel standartlar olarak kabul etmiştir. Bu geçişin etkileri ile ilgili literatürde az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, UFRS ile SPK tarafından yayımlanan Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri arasındaki farkları ortaya koymakta ve bu geçişin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına kote olmuş şirketlerin finansal pozisyonu ve performansına olan etkilerini incelemektedir. Bu geçişme sürecinin analizinde Gray (1980) ve Weetman et al (1998) tarafından ortaya konan ?Karşılaştırma Endeksi? kullanılmıştır. Sonuçlara göre, finansal raporlarını zorunlu geçiş tarihi öncesi UFRS'na göre hazırlamaya başlayan şirketlerde, SPK tarafından yayımlanan Genel Kabul Görmüş Muhasebe ilkelerinin UFRS ye oranla sermaye ve karlılık yönünden daha muhafazakâr muhasebe uygulamalarına sebep olduğu saptanmıştır. Ancak UFRS öncesi yürürlüğe giren Enflasyon Muhasebesi uygulaması ile aradaki farklar büyük oranda azalmış ve zorunlu geçiş tarihinde UFRS ye göre finansal raporlamaya geçiş yapan şirketlerde bu bulguya rastlanmamıştır.