Platform strategies in financial services: A theoretical approach to "banking as a platform"

Bu tez, finansal hizmetlerde platform iş modelinin benimsenmesinin stratejik etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır, özellikle geleneksel bankalar ile fintech şirketleri arasındaki rekabete, "Banking-as-a-Platform" (BaaP) çerçevesi içinde odaklanmaktadır. Hızla gelişen finansal hizmetler dünyasında, bu araştırma geleneksel bankaların platform sahipleri olarak stratejik konumlarının rekabeti, piyasa dinamiklerini ve tüketici davranışlarını nasıl etkilediğini anlamayı amaçlamakta- dır. Finansal hizmetlerde platform iş modelinin halen erken aşamalarda olması ve sınırlı piyasa örneği olmasının da etkisiyle, bu konu akademik dünyada sınırlı dikkat çekmiştir. Bu tez, finansal hizmetler sektörü üzerinde dijitalleşmenin etkisini, platform iş modellerinin itici güçlerini, geleneksel piyasa oyuncuları (bankalar) için mevcut stratejik seçenekleri kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Ek olarak, bu araştırma, teorik modelleme yaklaşımı ile finansal hizmetlerde platform rekabetini analiz etmesi açısından literatürde farklılaşan bir örnek olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma nitel ve nicel içgörüleri ile ekonomi alanındaki platform rekabeti çalışmalarına katkıda bulunmaktadır. Literatüre katkılarının yanı sıra, bu çalışma değişen finansal hizmetler sektöründe çalışan profesyoneller ve politika yapıcıları için değerli içgörüler sunmaktadır. Bu çalışmada, Hagiu, Jullien ve Wright (2020) tarafından geliştirilen teorik platform rekabet modeli, finansal hizmetler sektörünün dinamiklerini yansıtacak şekilde genişletilmiş ve özelleştirilmiştir. İlk olarak, geleneksel bankaların, fintech'lerin ve tüketicilerin yanı sıra mevcut piyasa dinamiklerini yansıtan temel modelin bileşenlerini tanımladık. İkinci olarak, piyasada yaygın olarak gözlem- lenen ve birden fazla finansal ürün ve hizmetin yanı sıra tek bir platform üze- rinden eş zamanlı kullanımı değerlendiren yeni bir tüketici grubu tanıttık. Daha sonra, bir banka (çok ürünlü firma) ile bir fintech (özel ürün sağlayıcı) arasındaki platform rekabetini, platformun olmaması (barındırmadan) ve platform üzerinde (barındırma ile) durumlarında tüketici tercihleri, pazar payı ve fiyatlandırma st- ratejileri açısından inceledik. Son olarak, benzer özel bir ürün sağlayan başka bir fintech'i, yeni bir oyuncu olarak tanıttık. Oyuncuların davranışını analiz etmek için aynı süreci uyguladık. Model, geleneksel bir bankanın bir platform oluşturmasının ve üstün bir ürün sunan doğrudan rakip bir fintech'i kendi platformuna almasının, her zaman pazar payı kaybı anlamına gelmediğini göstermektedir. Tüketici gruplarının büyüklüğüne ve tercihlerine bağlı olarak, platformda doğrudan rakip bir fintech'i barın- dırmak, bankanın birden fazla ürüne erişimi ve tek durak alışveriş deneyimini önemseyen tüketicilerden daha yüksek bir kazanç elde etmesini olanak sağlaya- bilir. Diğer yandan, platformda benzer bir ürün sunan birden fazla fintech'in bu- lunması, sadece fintech'ler arasında değil aynı zamanda platform sahibi ile de re- kabeti arttırır. Bu durum fiyatlarda aşayı yönlü baskı oluşturarak tüketiciler lehine fayda sağlar. Bu durumda, geleneksel banka pazar payının bir kısmını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalırken, fintech'ler rekabetçi kalmak için fiyatını düşürmek zorunda kalır. Finansal hizmetlerin karmaşık doğası ve süreklilik halinde devam eden dijitalleşme göz önüne alındığında, finansal hizmetler sektörü oyuncuları için platform iş modeli kararını etkileyen çok sayıda faktör bulunmaktadır. Bu çalışmada değinilmeyen ancak kritik olabilecek bu faktörlerden bazıları; gelir paylaşım modelleri, maliyet ve gelir transfer mekanizmaları, oyuncularının birbirlerini izleme yetenekleri ve oyuncuların maliyet yapısı olarak sıralanabilir. Gelecek dönemde bu konularda yapılacak çalışmalar, finansal hizmetlerde platform stratejilerini daha kapsamlı bir şekilde anlamamıza olanak sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Dijitalleşme, platformlar, bankalar, fintech'ler, BaaP, finansal hizmetler, platform rekabeti, teorik model