Finansal varlıkları fiyatlandırma modelinin ve modele göre portföy oluşturulmasının İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda uygulanması (1991-1996)

Bu güne kadar sermaye piyasalarında portföy seçimleri için geliştirilen modellerden Modern Portföy Teorisi ve onun mantıksal uzantısı olan Finansal Varlıkları Fiyatlandırma Modeli (FVFM) portföy teorilerine çok önemli yaklaşımlar kazandırmış ve geniş ölçüde kullanılmıştır Bu çalışmanın amacı ampirik testler yardımıyla FVFM'nin öne sürdüğü yaklaşımlann İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda geçerli olup olmadığını, portföy oluşturmanın bu yaklaşımlara etkilerini, portföy oluştururken modelin nasıl kullanılabileceğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini tesbit etmek, ve aynı zamanda sektörel analizler yapmaktır. Ampirik analizler sonucunda İMKB'de hisse senetlerinin beklenen getirişi ile riskleri arasında, FVFM'nin öne sürdüğü gibi, pozitif doğrusal bir ilişki tesbit edilmiştir. Yine beklendiği gibi menkul kıymet pazar doğrusunun getiri eksenini kestiği nokta sıfırdan büyüktür. Mali hisselerin menkul kıymet pazar doğrusundan sapmaları, sınai hisselerin sapmalarından çok daha fazla çıkmıştır. Ayrıca mali hisselerin risk primi sınai hisselerin risk priminden daha büyük çıkmıştır. Bu durum devam ettikçe, mali hisselerde bir birim daha fazla risk alındığında sınai hisselerde olduğundan daha fazla getiri elde etmek münkündür. Beta durağanlığı ile ilgili yapılan testler, "portföydeki menkul kıymet sayısı arttıkça beta durağanlığının arttığını" göstermiştir. Betalar gözönünde bulundurulduğunda bankaların en risksiz, taş ve toprağa dayalı sanayinin en riskli olduğu söylenebilir. Ancak getiri/risk oranı en düşük olan sektör dokuma- giyim, en yüksek sektör lokanta-otel çıkmıştır.FVFM'ne göre, her biri on hisse senedinden oluşan beş portföy oluşturulmuş ancak getirilen incelenip karşılaştırıldığında, modelin öne sürdüğü yaklaşımları doğrulamak mümkün olmamıştır. Portföylerin getirilerine bakıldığında İMKB'de geçmiş fiyat verileriyle cari fiyatların tahmin edilemediği sonucu çıkarılabilir. Bu durum etkin pazar hipotezinin zayıf formunu andırmakla beraber, manipülasyon yoluyla fiyat oluşturmayı ve beta değişkenliğini akla getirmektedir.