Finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri

Borçlarını ödeme kabiliyetinden yoksun borçluların iflas ettirilmesi yerine faaliyetlerinin devam ettirilmesi fikri, özellikle ekonomik kriz ve pandemi dönemlerinin getirdiği pratik tecrübe ile tüm dünyada güç kazanmıştır. COVID-19 pandemisi süresince tüm dünyada borçlularca yapılan yeniden yapılandırma başvurularının hızla artması bu konudaki tartışmaları ve araştırmaları artırmıştır. Bu tecrübeden hareketle, hem kanun koyucular hem de doktrin farklı hukuklardaki yeniden yapılandırma sistemlerini analiz ederek ideal bir yeniden yapılandırmanın unsurlarını araştırmaya başlamış, bu konudaki araştırmaların sayısı artmıştır. Bu çalışmalar pozitif hukukta da etkisini göstermiş, son yıllarda farklı ülke hukuklarında yeni yeniden yapılandırma yöntemleri yürürlüğe konulmuş, bazılarında ise uzun süredir var olan yeniden yapılandırma sistemleri günün gereklerine uygun hale getirilmek üzere tadil edilmiştir. Bu süreçte öğreti tarafından mahkeme dışı yeniden yapılandırma yöntemlerinin de faydaları ortaya konmuş ve farklı ülkelerde mahkeme dışı yeniden yapılandırma yöntemleri hakkındaki çalışmalar hız kazanmıştır. Hukuk sisteminde etkili yeniden yapılandırma yöntemlerinin bulunmasının özellikle pandemi gibi süreçlerde ülke ekonomisi için ne kadar önemli olduğu Türk doktrinince de dile getirilmiştir. Türk hukukunda, İngiliz hukukundaki Londra yaklaşımı örnek alınarak oluşturulmuş bir mahkeme dışı yeniden yapılandırma yöntemi olan finansal yeniden yapılandırma daha önce 2002 ve 2006 yıllarında süreli olarak yürürlüğe konulup başarıyla uygulanmışken en son 17 Temmuz 2019 tarihinde yine geçici süreliğine yürürlüğe konulmuş ve bu süre 15 Temmuz 2023 tarihi itibariyle de sona ermiştir. Bu dört yıllık süreçte finansal yeniden yapılandırma yöntemi uygulamada geniş yer bulmuş ve oldukça büyük tutarlı borçlara ilişkin çok sayıda finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalanmıştır. Finansal yeniden yapılandırmanın sona erdiği 15 Temmuz 2023 tarihine kadar imzalanan finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ödeme planları tamamlanıncaya kadar çok uzun seneler daha yürürlükte kalmaya devam edecektir. Bu nedenle konunun güncelliğini muhafaza edeceği söylenebilir. Bu tez çalışması ile Türk hukukunda finansal yeniden yapılandırma yönteminin tarihinin yanı sıra, 17 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe konulan finansal yeniden yapılandırma yöntemine ilişkin mevzuat, Büyük Ölçekli Çerçeve Anlaşma kapsamında yeniden yapılandırma süreci ve imzalanan finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin içeriği farklı başlıklar altında incelenerek finansal yeniden yapılandırma uygulamasının esasları ortaya konmaya çalışılmıştır.