Fipronil kalıntısı tayini için ultra-duyarlı ve etiketsiz elipsometrik aptasensör geliştirilmesi

Fipronil, çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturan ve yaygın olarak kullanılan bir insektisittir. GC-MS gibi fipronil ve metabolitleri için mevcut standart tespit yöntemleri bulunmaktadır. Ancak bu yöntemler zaman alıcıdır ve emek yoğundur. Bu çalışmada fipronilin gıda numunelerinden tayini için etiketsiz bir aptasensor yaklaşımı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla fipronilin tespiti için elipsometrik dönüştürücü tabanlı aptasensörler geliştirilmiştir. Elipsometrik sensörler özellikle ince ve üniform filmlerin analizinde avantajlıdır. Bu çalışmada kullanılan spektrofotometrik elipsometri, Δ (faz kayması) ölçümlerinin taban malzeme üzerindeki moleküler birikime oldukça hassas olması nedeniyle tercih edilmektedir. Çalışmada kullanılan 80 ve 73 bazlık iki aptamer için (Anti-FIP1 ve Anti-FIP2) tampon çözeltideki tespit sınırı (LOD) değerleri oldukça umut verici olmuştur. Bununla birlikte, aptamerlerin seçimini gerçekleştiren grubun negatif seçimde oldukça kapsamlı bir molekül kokteyli kullanmış olması nedeniyle, aptamerlerin SE sensör yapısında sığır serum albümin ve ethiprole karşı spesifikliği tekrarlanabilirlik sınırında çıkmıştır. Anti-FIP1 için LOD'nin 0.034 nM (33.7 pM) ve Anti-FIP2 için LOD'nin 0.025 nM (24.9 pM) olduğu belirlenmiştir. Niceleme sınırı (LOQ) ise Anti-FIP1 için 0.1 nM (0.044 ng/mL) ve Anti-FIP2 için 0.075 nM (0.033 ng/mL) olarak belirlenmiştir. Fipronilin yumurta ve buğday numunelerinden ekleme yöntemi ile tespit edilmesinde geri kazanım değerleri ±%10'un altında sapma göstermiştir. Aptamer tabanlı SE ile fipronilin gerçek numunelerde tespitinde güvenli bir şekilde kullanılabilecek bir aptasensör platformu rapor edilmiştir. Anahtar kelimeler: Aptamer, Aptasensör, Ellipsometri, Fipronil, İnsektisit