Firma büyüklüğünün ortalama sermaye maliyetine etkisinin tespiti ve İMKB 100 endeksindeki (gıda endeksindeki) şirketler üzerinde bir uygulama

168 ÖZET Firma değerine etki eden temel faktörlerden biri, işletmenin varlıklarının finansmanında kullandığı kaynakların maliyetidir. Çeşitli nedenlerden dolayı işletmelerin kullandıkları kaynak maliyetinin farklılaştığı, işletme veya sektörden kaynaklanan etkiler nedeniyle bazı işletmelerin diğerlerine göre daha düşük maliyetli kaynaklara sahip olabildikleri bilinmektedir. Firma büyüklüğü ile sermaye maliyeti arasında da bir ilişki bulunduğu, büyük ölçekli işletmelerin risk priminin küçük ölçeklilere göre daha düşük olması nedeniyle daha ucuz maliyetli kaynak kullanabilecekleri ifade edilebilir. Bu çalışmada İMKB Gıda Endeksinde yer alan işletmelerin büyüklüğü ile sermaye maliyetleri arasında bir ilişki olup olmadığı istatistiki yöntemler kullanılarak test edilmeye çalışılmıştır. Uygulama aşamasından önce yapılan çalışmada sermaye maliyetinin firmalar açısından önemi, sermaye maliyetinin hesaplanmasında kullanılan yöntemler ve firma büyüklüğü ile sermaye maliyeti arasındaki ilişki konularında teorik bilgiler verilmiştir. Uygulama bölümünde ise İMKB Gıda Endeksinde yer alan ve verileri analize dahil edilmeye uygun olan 22 şirketin ülkemize özgü koşullar da dikkate alınarak yabancı kaynak ve Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli kullanılarak öz kaynak maliyetleri hesaplanmış ve ağırlıklı ortalama kaynak maliyetlerine ulaşılmıştır. İstatistiki yöntemler kullanılarak, brüt satış hasılatı ölçü alınarak ifade edilen firma büyüklükleri ile ortalama kaynak maliyetleri arasında ilişki olup olmadığı incelenmiş ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu ilişkinin niteliği üzerine etkili olabilecek faktörler dikkate alınarak sonuçlar yorumlanmaya çalışılmıştır.