Fiyat kazanç oranı ve pay senedi getirisi arasındaki ilişkinin analizi: BIST30 endeksi uygulaması

Birikimlerini pay senetlerine yatırım yaparak değerlendiren bireysel ve kurumsal yatırımcılar açısından pay senetlerinin gelecek değerlerinin belirlenmesi büyük önem kazanmaktadır. Pay senedi değerlemesinde kullanılan yöntemler temel analiz ve teknik analiz kapsamında incelenmektedir. Temel analiz, yatırımcılar tarafından basit oluşu ve hesaplama kolaylığı nedeni ile fiyat / kazanç oranı yaygın kullanılan bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle pay senedi değerlendirme yöntemlerinin açıklanması amaçlanmıştır. İkinci aşamada alanyazında fiyat / kazanç oranına ilişkin yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Son aşamada ise BIST30 kapsamında yer alan işletmelerin pay senedi fiyatları ve fiyat / kazanç oranı ilişkisi analiz edilmiş, araştırmada nedensellik analizi, etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırması kullanılmıştır. Bu kapsamda fiyat / kazanç oranı ile birlikte yatırımcılar tarafından tercih edilen bir diğer oran olan kar payı verim oranının pay senetleri fiyatları üzerindeki etkisi ve iki oranın karşılıklı ilişkileri de incelenmiştir. Ek olarak fiyat / kazanç oranındaki değişimlere karşılık pay senedi fiyatlarının verdiği tepkiler ve değişkenler arasındaki ilişkiler temel sektörler bazında incelenmiştir. Çalışma sonucunda fiyat / kazanç oranının genelde pay senedi fiyatları üzerinde etkili olduğu, bu etkinin kar payı verim oranına göre daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.