Fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesi: Tanımlayıcı çalışma

Fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesi, önemli bir halk sağlığı sorunu olan fiziksel inaktiviteyi azaltmaya yönelik uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında araştırmacılar tarafından hazırlanan 'Fiziksel Aktivite Düzeyini Ölçme ve Değerlendirme Anketi' ile 18-64 yaş arası yetişkin bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesi amaçlandı. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyi toplam MET (Metabolik Eşdeğer) ve günlük ortalama adım sayılarına göre kategorilere ayrılarak değerlendirildi. Çalışmaya 18-64 yaş arasındaki 212 kadın ve 89 erkek olmak üzere 301 gönüllü katılımcı dahil edildi. Anket formu kişisel bilgiler, günlük yaşam, yürüme düzeyi, evle ilgili işler, iş ve iş yeri ile ilgili değerlendirmeleri olmak üzere toplam 28 soru içermekteydi. Anketin kapsam geçerlik analizi Lawshe tekniği ile yapılarak fiziksel aktivite düzeyini belirlemeye uygun bulundu (Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ):1). Katılımcıların haftalık ortalama toplam MET değerinin 2182,87±1254,30 olduğu ve %76,4'ünün az aktif (600-3000 MET), %6,6'sının inaktif (<600 MET) ve %16,9'unun yeterli düzeyde aktif (600-3000 MET) kategoride yer aldığı saptandı. Yaş (p<0,05), vücut kütle indeksi (VKİ) (p<0,05), kronik hastalık (p<0,05), eğitim düzeyi (p<0,05), meslek (p<0,05), gelir düzeyi (p<0,05), fiziksel aktivite düzeyi öz değerlendirme (p<0,001), oturma süresi (p<0,05), egzersiz ve spor alışkanlığı (p<0,001), aktivite alanı (p<0,05), adımsayar kullanma (p<0,05), yürüme hızı (p<0,001), iş aktivitesi düzeyi (p<0,05), iş aktivite türü (p<0,001) ve ulaşım yöntemi (p<0,05) ile toplam MET değerleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulundu. Cinsiyet, sağlık durumu, uyku süresi ve evcil hayvan ile yürüyüş süresi ile toplam MET arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulundu. Katılımcıların çoğunun (%29,38) biraz aktif (7500-9999) adım sayısı kategorisinde olduğu bulundu. Cinsiyet (p<0,05), VKİ (p<0,05), fiziksel aktivite düzeyi öz değerlendirme (p<0,001), egzersiz ve spor alışkanlığı (p<0,05), aktivite alanı (p<0,05), yürüme hızı (p<0,05), ulaşım yöntemi (p<0,05) ile toplam adım sayısı arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulundu. Yaş, eğitim düzeyi, sağlık durumu, meslek, gelir düzeyi, uyku süresi, oturma süresi, evcil hayvan ile yürüyüş süresi, iş aktivitesi ve türü ile toplam günlük adım sayısı kategorileri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulundu. Bu çalışma, toplam MET değeri ve günlük adım sayısı kategorileri ile yapılan değerlendirmelerin yanı sıra, nitel ve nicel sorulara da yer vererek, fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesinde daha kapsamlı bir analiz sunmakta ve gelecekteki araştırmalara önemli bir katkı sağlamaktadır.