Fizyoterapistlerin meslekte geçirdikleri süreninin, mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş tatmini üzerine etkisi

Fizyoterapistler, insanların fiziksel fonksiyonlarındaki sorunları iyileştirmek ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla fizik tedavi tekniklerini kullanan sağlık profesyonelleridir. Bu çalışmada, fizyoterapistlerin meslekte geçirdikleri sürenin, mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş tatmini üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmaya 78 erkek 141 kadından oluşan toplam 219 kişilik fizyoterapist katılmıştır. Katılımcılar 20-50 yaş aralığında olup, özel veya devlet hastanelerinde mesleklerini icra eden fizyoterapistlerdir. Katılımcıların tükenmişlik düzeylerini tespit etmek adına Ergin (1992) tarafından Türkçeye uyarlanmış ve Çam (1992) tarafından Türkiye'deki geçerlik ve güvenirliği test edilmiş Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ); iş tatmini düzeylerini tespit etmek adına da Deniz ve Güliz Gökçora tarafından Türkçeye uyarlanan Minnesota İş Doyum Ölçeği uygulanmıştır. Mesleki tükenmişlik, stres ve duygusal taleplerin bir sonucudur; bu durum, iş doyumunu azaltırken, yüksek iş tatmini ise daha iyi performans ve düşük tükenmişlik ile ilişkilidir. Dolayısıyla, fizyoterapistlerin iş tatmini ve mesleki tükenmişlik durumu arasında sıkı bir ilişki vardır. Çalışmanın sonuçlarına göre: kadınların duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak, kişisel başarı ve dışsal doyum düzeyleri arasında cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, erkeklerin içsel doyum ve genel doyum düzeyleri kadınlardan daha yüksek olarak belirlenmiştir. Yaş grupları arasında yapılan analizlerde ise içsel doyum, dışsal doyum, genel doyum, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Medeni duruma göre yapılan analizlerde, evli olan katılımcıların iş tatmini ve tükenmişlik düzeylerinin bekar olanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak, medeni durumun diğer alanlardaki etkisinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu saptanmıştır. Hasta sayısına bağlı olarak yapılan analizlerde ise içsel doyum ve dışsal doyum düzeylerinin hasta sayısına göre anlamlı farklar gösterdiği görülmüştür. Genel doyum düzeyi ise hasta sayısına göre anlamlı fark göstermemektedir. Duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı düzeyleri ise hasta sayısına bağlı olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. Son olarak, haftalık çalışma saatlerinin fizyoterapistlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Fizyoterapist, meslekte geçirilen süre, tükenmişlik, iş tatmini