Flukonazole dirençli candıda albıcans izolatlarında sitokrom p450 14?-demetilaz enziminde değişikliklere yol açan mutasyonların araştırılması

Yaşamı tehdit eden fungal infeksiyonların sıklığında görülen artış, günümüzde önemli bir sorun oluşturmaktadır. Özellikle flukonazolün yaygın ve tekrarlanarak kullanımı klinik yanıtsızlık ile sonuçlanan direnç sorununa yol açmıştır. Çalışmamız flukonazole dirençli C. albicans suşlarında direnç mekanizmalarının araştırılması amacıyla planlanmıştır. Çalışmamıza yedi adet flukonazole Di/DBD, 10 adet flukonazole duyarlı C. albicans suşu ile kontrol suşları dahil edilmiştir. C. albicans suşlarının antifungallere duyarlılıkları CLSI M27-A2 standartlarına uygun olarak mikrodilüsyon yöntemi ile incelenmiştir. Buna göre araştırmamıza alınan flukonazole Di/DBD yedi C. albicans suşunun biri dışında tümü flusitozine dirençli, tümü AmB'ye duyarlı, biri dışında tümü itrakonazol ve ketokonazole dirençli, diğer bir tanesi dışında yine tümü klotrimazole duyarlı olarak bulunmuştur. Çalışmaya alınan tüm suşlara polimeraz zincir tepkimesi ile çoğaltılan 673 bç'lik ürününün varlığı belirlendikten sonra PagI enzimi ile Y132H mutasyonunun varlığının belirlenmesi amacı ile kesim uygulanmıştır. İncelenen flukonazole dirençli/doza bağımlı duyarlı ve duyarlı tüm suşlarda Y132H mutasyonunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Tüm suşlara dizi analizi uygulanmış ve sonuçları incelendiğinde, Di/DBD suşlardan üç tanesinde daha önce flukonazole direnç gelişiminde rolü olduğu bildirilmiş K143R, G464S, G465S ve V488I mutasyonları belirlenmiştir. Ayrıca sadece bu grup suşlarda belirlenen S412T ve R469T mutasyonlarının da dirençte rolü olabileceği ancak bu mutasyonların ileri çalışmalar ile değerlendirilmesi gerektiği düşünülmüştür. Direnç ile ilişkili diğer bir mekanizma olan atım pompalarının araştırılması için subtrat ve inhibitör etkili maddeler kullanılarak CLSI M27-A2 standartlarına uygun mikrodilüsyon yöntemi ile duyarlılık çalışması uygulanmıştır. Yapılan bu çalışma değerlendirildiğinde, üç adet D.E.U Hastanesi'nden soyutlanmış flukonazole dirençli C. albicans suşunda atım pompa ekspresyonundaki artışın direnç gelişiminde etkili olabileceği düşünülmüştür. Sonuç olarak; çalışmamıza alınan Di/DBD C. albicans suşlarında flukonazole direnç gelişiminde etkili mekanizmaların ERG11 genindeki K143R, G464S, G465S, V488I gibi mutasyonlar ile atım pompalarının fazla ekspresyonu olduğu, ancak bu suşlarda flukonazole direnç gelişiminde etkili diğer mekanizmaların da araştırılması gerektiği görüşüne varılmıştır.