Flupyradifurone'nun (Butenoloid) bombus (Bombus terrestris L.) arılarında bazı fizyolojik, davranış ve koloni gelişim özellikleri üzerine etkisi

Bombus arıları, hem doğal hem de tarımsal ekosistemlerin sürdürülebilirliği için vazgeçilmezdir. Bombus arılarının korunması bitki çeşitliliği, gıda güvenliği ve ekosistem sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, doğa dostu bir insektisit olarak tanıtılan Flupyradifurone (FPF) etken maddeli insektisitin (Sivanto, Bayer) Bombus terrestris arılarının fizyolojik, davranışsal ve koloni gelişimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. FPF'nin tavsiye edilen arazi kullanım dozu üzerinden hazırlanan dozlarıyla beş grup (kontrol, FPF 1/100, FPF 1/10, FPF 1/1, FPF 2/1) oluşturulmuş ve arıların yaşam süreleri ile ölüm oranları mikro koloni yöntemiyle 28 gün boyunca değerlendirilmiştir. En kısa yaşam süresi ve en yüksek ölüm oranı FPF 2/1 grubunda kaydedilmiştir. Koloni gelişimi üzerinde FPF'nin işçi ve ana arı üretimi ile ilk erkek arı çıkış zamanını etkilediği, ancak rekabet noktası, ilk ana arı çıkış zamanı ve cinsiyet üretim stratejileri üzerinde etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Hafıza ve öğrenme testlerinde FPF'nin olumsuz bir etkisi belirlenmemiştir. Yuva yeri bulma davranışında da FPF maruziyetinin yön bulma performansını etkilemediği tespit edilmiştir. Beyin dokusu incelemelerinde tüm doz gruplarında nöropil düzensizlikleri gözlemlenmiş, en yüksek düzensizlik FPF 2/1 grubunda saptanmıştır. FPF'ye maruziyet arttıkça hemosit sayılarının azaldığı belirlenmiştir. Genel olarak, FPF'nin B. terrestris arıları üzerinde yıkıcı bir etkisi olmadığı ve tozlaşma performansını olumsuz etkilemediği sonucuna varılmıştır.