Fındık kabuğunda paklitaksel için ekstraksiyon şartlarının belirlenmesi

Kanser çağımızın en önemli sağlık sorunlarının başında yer almaktadır. Kansere karşı kullanılan kemoterapi ilaçlarından, antitümor aktivitesi çok yüksek olan paklitaksel gelmektedir. Paklitaksel, doğal ve çok önemli bir antikanser ilacı olup günümüzde yumurtalık, meme, mide, baş boyun ve küçük hücreli akciğer kanserlerinin tedavisinde direkt yada birtakım kemoterapötik bileşiklerle birlikte kullanılmaktadır. Bu madde dünyada en fazla kullanılan beş kemoterapi ilacından biridir. Kanser tedavisinde kullanılan paklitaksel bir diterpen alkoloidi olup pasifik porsuğu bitkisinden üretilmektedir. Paklitaksel maddesi Taxus brevifolia'nın ağaç kabuklarının özütlerinde yer almakla birlikte paklitakselin elde edilmesi, ağacın nadir bulunması, ağaç gelişiminin çok uzun zaman alması ve çok fazla kabuğa ihtiyaç duyulmasından dolayı önemli bir sorun ortaya çıkarmaktadır. Porsuk ağacından elde edilen paklitaksel, yapılan çalışmalar sonucunda fındık kabuğunda da bulunmaktadır. Ülkemizde her yıl yaklaşık olarak 300 bin ton civarında açığa çıkan ve atık olarak değerlendirilen fındık sert kabuğunu kullanarak porsuk ağacına göre az olsa da yeteri kadar yüksek miktarda paklitaksel eldesi hedeflenmektedir. Maliyet olarak da çok düşük olması ve diğer durumlar da göz önüne alındığında fındık sert kabuğu paklitaksel eldesi için önemini artırmaktadır. Çalışmalarda, fındık kabuğunun kurutulup öğütülmesinden sonra farklı çözücü , farklı oran ve farklı süreler denenerek ekstraksiyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Ekstraksiyon işlemleri sonucunda taksanların elde edilmesinde en iyi verim oda sıcaklığında 24 saat % 100 etanolün çözücü olarak kullanıldığı deneyler sonucunda elde edilmiştir. Anahtar sözcükler: Ekstraksiyon, Fındık kabuğu, Kanser, Paklitaksel.