Fonsiyonel dispepsisi hastalarda semptom skorları ile oksidatif stres ve gastritin histopatolojik özellikleri arasındaki ilişki

Dispeptik semptomları ısrar eden ya da tekrarlayan hastalarda altta yatannedene yönelik bir takım araştırmalar yapılabilir. Endoskopi dahil yapılan buaraştırmalarda yapısal ya da biyokimyasal herhangi bir neden bulunamaz iseklinik tablo fonksiyonel dispepsi olarak adlandırılır. Tek merkezli olarakgerçekleştirilen bu prospektif, klinik çalışmada amacımız fonksiyonel dispepsilihastalarda dispepsi semptom şiddeti ile gastrit derecesi ve oksidatif stresparametreleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.Bu çalışma Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç HastalıklarıAnabilim Dalı'nda Nisan 2005-Temmuz 2005 tarihleri arasındagerçekleştirilmiştir. Dispeptik semptomları ısrar eden ya da tekrarlayan, yapılanaraştırmalarda yapısal ya da biyokimyasal herhangi bir neden bulunamayan 35olgu çalışmaya alındı. Olguların 24'ü(%68) kadın ve 11'i(%32) erkek olup yaşortalaması 43.09±14.98 (17-70 yıl) idi. Hastalara Glasgow dispepsi şiddetiskorlama testi gerçekleştiriminin ardından üst gastrointestinal sistem endoskopisiuygulandı. Histopatolojik inceleme amacıyla 3 ayrı mide bölgesinden (2 antrum, 2korpus ve 1 angulus) toplam 5 adet spesmen elde edildi. Sydney sistemine görehistolojik gastrit evrelemesi yapıldı. Oksidatif stres parametreleri için de ek olarakantrumdan alınan 2 adet spesmende glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA) vesülfidril (SH) gibi unsurlar araştırıldı.Çalışmada, Hp sayısının ve inflamasyonun şiddetinin artması ile oksidatifstres parametrelerinde (MDA) artma ve anti-oksidanlarda (SH, GSH) azalmadikkati çekmekte idi. SH ölçümlerindeki değişiklikler istatistiksel olarak anlamlıdüşmeler gösterirken, GSH ve MDA ise rakamsal olarak uygun değişikliklergöstermelerine rağmen, bu değişiklikler istatistiksel anlamlı değildi.Hp sayısının semptom skorları ile anlamlı ilişkisi yok idi. Ancak Hporganizmaların yaptığı inflamasyon derecesi ile semptom skorları arasındaanlamlı ancak ters bir ilişki saptadık. Yani inflamasyonun (akut veya kronik)düşük dereceli evrelerinde daha fazla semptomlar görülürken, inflamasyon şiddetiarttıkça ve kalıcı histolojik değişiklikler yerleştikçe semptomların azaldığı31görüldü. Ayrıca semptom skoru ile SH düzeyi arasında pozitif korelasyon olmasıda, düşük dereceli inflamatuar evrelerde SH'nin henüz çok tüketilememesi nedeniile açıklanabilir. Bu da yaptığımız çıkarımlarla uyumludur. GSH ve MDA'nınsemptom skorları ve inflamasyon derecesi ile SH kadar uyumlu bulunmaması,vakalarda doku seviyesinde bu maddelerin metabolizmalarının ve klirensleriningenetik değişiklikler gösterebileceğini akla getirmektedir.Sonuç olarak; NÜD patogenezinde birçok etken suçlanmasına rağmendüşük seviyeli Hp inflamatuar reaksiyonu da bu sebeplerden biri olabilir. Düşükdereceli evrede semptomlara yol açıyor olması, oksidatif reaktifler ve oluşturduğuhasar ile izah edilebilir. Öncelikle NÜD'deki düşük dereceli inflamatuar evre vesemptom ilişkisi daha büyük sayılarla incelenmelidir. Sonraki basamak olarakNÜD'de anti-oksidan tedavilerin yeri ile ilgili kontrollü çalışmalar yapılmalıdır.SUMMARY32