Bir çevirmenin ayak izleri: Manga Shakespeare'in çeviri eleştirisi

Çeviri, amacı olan bir eylem ve aynı zamanda da bir süreçtir. Çevirme eylemi ise bu sürecin sadece bir parçasıdır. Çeviri her zaman belli bir ortamda gerçekleşmekte ve her çeviriyi şekillendiren aktörler ve faktörler bulunmaktadır. Bu sebeple, bağlamı değerlendirilmeden çeviri ürün hakkında varılacak herhangi bir yargı eksik olacaktır. Bu temel varsayımlara, Türkiye çeviri çevrelerinde tanınmış bir çevirmen olan Sabri Gürses'in Türkçe'ye çevirmenliğini yaptığı Manga Shakespeare Serisi'nden Kuru Gürültü'nün (Much Ado Nothing) çeviri eleştirisinde varılmıştır. Bu vaka çalışmasının bulguları üzerine inşa edilen tez çalışması çeviri kalitesinin sürecin kalitesine bağlı olduğu savının doğruluğunu test edecektir. Bu bağlamda, çevirme eylemi çeviri sürecindeki yegane eylem olarak değil bütün bir iş akışının parçası olarak görülmektedir. Fikrin ortaya çıkışından satış kampanyasına kadar çeviri yayıncılığı bir süreçtir. Bu açıdan, çevirinin hem kendisi bir karar verme sürecidir hem de çeviri çeşitli aktörlerin farklı aşamalarda aldığı kararların etkisi altındadır. Bu bağlamda, benimsenen çeviri eleştiri modeli erek odaklı betimleyici ve işlevsel yaklaşımların sunduğu araçları metin çözümlemesinde kullanarak çevirinin norm ve işlevlerini ortaya çıkartacaktır. Metinsel, kişisel ve işle alakalı faktörler süreçle bağlantılı kabul edilip çevirmen kararlarının ardında yatan güdüleri ve kısıtlamaları keşfetmek ve ürünün kalitesiyle ilgili verilere dayalı bir yargıya varmak adına değerlendirmeye dahil edilecektir. Seriden iki çeviri Macbeth ve Bir Yaz Gecesi Rüyası da bulguları karşılaştırmak amacıyla incelenecektir. Bu açıdan bu tez çalışması, çeviriyi nelerin şekillendirdiğini, çevirinin nasıl ve niçin mevcut haline geldiğini anlamak amacıyla çevirmenin ayak izlerini takip eden bir yolculuktur.