Yüksek öğretimde ingilizceyi yabancı dil olarak öğreten türk öğretmenlerin yabancı dil öğretme kaygısı ve başa çıkma stratejileri

İnsanların davranışlarını etkileyen kaygı, yabancı dil öğrenme ve öğretme sürecinde de önemli bir rol oynamaktadır. Yabancı dil öğrenenlerin kaygıya yatkın olması gibi, yabancı dil öğretmenleri de yabancı dil öğretimi kaygısına yatkındır ve bu durum iyi yönetilmediği takdirde, İngilizceyi Yabancı Dil olarak öğreten Türk öğretim görevlilerinin yabancı dil öğretim tercihlerini, işlerinden duydukları tatmini ve genel iyi oluş hallerini olumsuz yönde etkileyebilir (Horwitz, 1996). Bu nedenle, bu çalışma yüksek öğretim düzeyinde görev alan ve İngilizceyi Yabancı Dil olarak öğreten Türk öğretim görevlilerinin yabancı dil öğretme kaygısını incelemeyi hedeflemiştir. Bu doğrultuda, çalışma İngilizce öğretim görevlilerinin yabancı dil öğretimi kaygı düzeylerini ve bu kaygılarının cinsiyet, mesleki tecrübe, üniversite derecesi ve mezun oldukları bölüm gibi değişkenlerle olan ilişkisini, yabancı dil öğretme kaygısının nedenlerini, ve bu kaygıyla başa çıkmak için benimsenen yöntemleri araştırmıştır. Bu hedefler doğrultusunda, çalışma karma araştırma yöntemlerinden yakınsak paralel araştırma desenini uygulamıştır. Gerekli veriyi toplamak için kişisel bilgi formu, yabancı dil öğretme kaygısı anketi (Ipek, 2006) ve yarı yapılandırılmış görüşmeler uygulanmıştır. Üç farklı devlet üniversitesinin yabancı diller yüksekokullarında çalışan İngilizceyi Yabancı Dil olarak öğreten 123 Türk öğretim görevlisi uygun örneklem seçimi ile nicel veri toplama aşamasına katılmıştır. Çalışmanın nitel veri toplama aşamasına ise amaçlı örnekleme yöntemi ile İngilizceyi Yabancı Dil olarak öğreten 18 Türk öğretim görevlisi katılmıştır. Nicel verilerin analizi için SPSS 28 programı, nitel verilerin analizi için ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel veri sonuçlarına göre, katılımcıların yabancı dil öğretme kaygı düzeylerinin belirli bir dil yetisinin öğretilmesi, hedef dil performansı ile ilgili endişe, hata yapmak, ve başka öğretmenlerle kıyaslanmak alt boyutlarında düşük olduğu; fakat anadilin kullanılması alt boyutunda orta düzeyde yabancı dil öğretme kaygısı yaşadıklarını göstermiştir. Bununla beraber, İngilizceyi Yabancı Dil olarak öğreten Türk öğretim görevlilerinin yabancı dil öğretme kaygı düzeyi ile cinsiyet, mesleki tecrübe, üniversite derecesi ve mezun olunan bölüm arasında anlamlı bir fark olmadığı; fakat kadın katılımcıların hata yapmak alt boyutunda erkek katılımcılara göre daha yüksek bir kaygı düzeyine sahip oldukları saptanmıştır. Nitel veri sonuçlarına göre, başarısız olma korkusu, belirli bir dil yetisinin öğretilmesi, belirli bir seviyedeki öğrencilere İngilizce öğretmek, öğrenciler, anadilin kullanılması, müfredata yetişme, ve öğretim bağlamına ve materyallerine aşina olmama faktörleri katılımcıların İngilizce öğretimlerinde deneyimlediği yabancı dil öğretme kaygısına neden olan faktörler olarak belirlenmiştir ve yabancı dil öğretme kaygısına neden olan bu faktörlerin dayandığı birçok neden derinlemesine araştırılmıştır. Buna ek olarak, mesleki yönden gelişmek, yabancı dil öğretme kaygısı deneyimlerini diğer meslektaşlarla paylaşmak, farkındalık pratikleri, öğrencilerle iyi bir ilişki kurmak ve derse hazırlıklı gitmek, katılımcıların yabancı dil öğretme kaygısı ile başa çıkma stratejileri arasında olduğu saptanmıştır. Son olarak, çalışmada bulgular tartışılmış, İngilizce öğretim görevlileri için bazı pratik uygulamalar sunulmuş ve gelecekteki çalışmalar için öneriler sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Öğretimi Kaygısı, İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğreten Türk Öğretim Görevlileri, Üniversite Düzeyi, İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğreten Öğretim Görevlilerinin Başa Çıkma Stratejileri