Fototerapi tedavisi alan bebeklerde banyo uygulamasının fizyolojik parametreler, cilt, bilirubin ve konfor düzeyi üzerine etkisi

Bu çalışma, fototerapi tedavisi alan bebeklerde banyo uygulamasının fizyolojik parametreler, cilt, bilirubin ve konfor düzeyi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışma tek kör, paralel grup, randomize kontrollü deneysel tasarımdadır. Çalışma Kütahya Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yürütüldü. Veriler Mayıs 2024-Mart 2025 tarihleri arasında hiperbilirubinemi tanısı almış olan 62 bebekten toplandı. Bebekler (35-40 gestasyon haftası) deney (n=31) ve kontrol (n=31) gruplarına randomize olarak atandı. Deney grubundaki bebeklere fototerapi öncesi küvet banyo uygulanırken, kontrol grubundaki bebekler klinik rutin bakım aldı. Veriler "Yenidoğan Bilgi Formu", "Yenidoğan İzlem Formu", "Yenidoğan Cilt Durum Değerlendirmesi Ölçeği" ve "Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği' ile toplandı. Ölçümler fototerapi tedavisi başlamadan 10 dakika önce, başladıktan 30 dakika, 60 dakika ve 6 saat sonra olmak üzere toplam dört zamanda alındı. Bebeklerin total serum bilirubin değerleri ise fototerapi tedavisi başlamadan önce ve tedavi başladıktan 24. saatte araştırmacı tarafından iki ayrı zamanda alınarak kaydedildi. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi, Bağımsız örnekler t testi, Monte Carlo düzeltmeli Fisher Exact Testi, Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı, Genelleştirilmiş lineer model, Robust ANOVA testi kullanıldı. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışma ClinicalTrials'a kaydedildi (NCT06819150). Çalışmada fototerapi öncesi banyo uygulanan ve klinik rutin bakım yapılan bebeklerin fizyolojik parametreleri açısından gruplar arasında farklılık saptanmadı (p>0,05). Zamana göre gruplar arasında solunum sayısı, vücut sıcaklığı ve oksijen satürasyon değerlerinde dört ölçüm sırasında anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0,05). Bebeklerin bölgelere göre cilt nem ölçüm analizleri sonucunda alın, karın, sırt ve sağ bacak nem değerleri deney grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,05). Cilt Durum Değerlendirme Ölçeği puanlarının zamanla anlamlı düzeyde arttığı bulundu (p<0,05). Bebeklerin bilirubin düzeyleri gruplara göre benzerlik gösterirken (p>0,05), ön test ve son test sırasında zamanla anlamlı şekilde düştüğü bulundu (p<0,05). Bebeklerin konfor düzeyleri gruplar arasında benzerlik gösterirken (p>0,05), zamana göre konfor düzeylerinin anlamlı düzeyde arttığı bulundu (p<0,05). Sonuç olarak küvet banyonun geç preterm ve term bebeklerin fototerapi tedavi sırasında fizyolojik parametrelerinin stabilizasyonu sağlayarak, klinik rutin uygulamaya göre alın, karın, sırt ve sağ bacak nem değerlerinin olumlu etkilendiği belirlendi. Fototerapi öncesi küvet banyo uygulanan bebekler ile klinik rutin bakım alan bebeklerin cilt durumu, bilirubin ve konfor düzeylerinin benzer olduğu bulundu. Bu çalışma fototerapi tedavisi sırasında küvet banyo uygulanan geç preterm ve term bebeklerde verilen bakımı desteklediği ve cilt bütünlüğü ve nem dengesine katkı sağlamaktadır. Anahtar Sözcükler: banyo, bilirubin, fototerapi, hemşire, konfor, yenidoğan.