Türkiye'deki çelik kafes demir yolu köprülerinin hasar görebilirlik eğrilerinin elde edilmesi

Sunulan bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de mevcut çelik demiryolu köprülerinin hasargörebilirlik olasılıklarının incelenmesidir. Bu doğrultuda hazırlanan tez çalışması kapsamında, Türkiye'deki çelik demiryolu köprülerinin genel durumunu yansıtması amacıyla toplam uzunlukları sırasıyla 154.5 m, 103.8 m ve 96 m olan bir adet üç açıklıklı sürekli köprü, bir adet iki açıklıklı sürekli köprü ve bir adet tek açıklıklı köprü incelemesi yapılmıştır. Üç adet çelik demiryolu köprüsüne ait sonlu elemanlar modeli, TCDD tarafından sağlanan orijinal çizimlerine göre SAP2000 yazılımı aracılığı ile oluşturulmuş ve bu modeller orijinal modeller olarak adlandırılmıştır. Sonrasında, orijinal modeller, eğer mevcut ise güncel arazi ölçümlerinden, mevcut değil ise önceki çalışmalarda sunulan arazi ölçümlerinden elde edilen dinamik parametreler ile kıyaslanmıştır. İlgili parametreler arasındaki farkın 1% den büyük olması durumunda orijinal modellerin geliştirilmesine karar verilmiştir ve uygulanan geliştirme işlemleri sonucunda elde edilen yeni model, geliştirilmiş model olarak adlandırılmıştır. Köprülerin genel deprem davranışının bulunması amacıyla, literatürde yaygın olarak kullanılan ve Türkiye'de de gözlenen deprem etkilerini kapsayacak şekilde önceki yıllarda üç farklı zemin sınıfında gözlenmiş deprem ivme kayıtları belirlenmiştir. Ardından, oluşturulan orijinal ve geliştirilmiş sonlu elemanlar modelleri, seçilen deprem kayıtları altında doğrusal olmayan zaman-tanım alanında analizlere maruz bırakılmıştır. Bu analizlerden elde edilen sonuçlara göre, orijinal ve geliştirilmiş köprü modellerinin hasargörebilirlik analizleri yapılmış ve hasargörebilirlik eğrileri elde edilmiştir. Her iki durum için hasargörebilirlik değerlendirmeleri yapılmış ve sonuçlar birbiriyle kıyaslanmıştır. Beş bölümden oluşan tez çalışmasının ilk bölümünde çalışmanın amacından bahsedilmiş ve çalışma hakkında genel bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde, çelik kafes köprülerin tarihçesi ve yapısal özellikleri ile ilgili genel bilgilere yer verilmiş, hasargörebilirlik eğrilerinin elde edilme yöntemleri anlatılmış ve hasargörebilirlik eğrilerinin elde edilmesi konusu ile alakalı önceki yıllarda yapılan çalışmalara değinilmiştir. Üçüncü bölüm, tez çalışmasının ana konusu olan hasargörebilirlik eğrilerinin elde edilmesi kapsamında takip edilen yöntemi içermektedir. Bu kapsamda kullanılmak üzere öncelikle uygun deprem kayıtlarının seçilmesi, doğrusal olmayan zaman-tanım alanında analizin uygulanması, sonlu elemanlar modelinin arazi ölçümleri ile kıyaslanması ve köprülere ait hasargörebilirlik eğrilerinin elde edilmesi başlıklarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, bu tez çaışması kapsamında yapılmış sayısal örneklere yer verilmiştir. Bu bağlamda iki adet çok açıklıklı sürekli ve bir adet tek açıklıklı köprü uygulama örneği olarak seçilmiştir. Uygulama örneklerine ait sonuçlara bu bölümde yer verilmiştir. Beşinci bölümde çalışmanın genel hatlarına yer verilmiş ve çalışmaya ait sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.