Fraktal boyuta dayalı çok katmanlı bir analiz: Eldem ve Doshi mimarlığı

Türkiye'den Sedad Hakkı Eldem ve Hindistan'dan Balkrishna Vithaldas Doshi, ülkelerindeki çağdaş mimarlık tarihinin en etkili mimarlarından sayılmaktadır. Bu iki mimar, bölgesel (regional) mimariyi kendi modern mimarilerini formüle etmek için ilham kaynağı olarak almıştır ve yeniden yorumlamıştır. Çok sayıda literatürde, çoğunlukla niteliksel ve ifade edici kurguya dayalı yorumlama ile söz konusu mimarların eserleri tartışılmıştır. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacını, bahsi geçen iki mimarın seçilmiş çeşitli çalışmalarının; gerek bağlamları ve bölgesel mimari ile ilişkileri gerekse ilgili dönemlerdeki mimari yaklaşımlarının, daha önce yapılmış olan yoruma dayalı araştırmalardan farklı olarak, matematiksel ve nicel yöntemler kullanarak yeniden tartışmak oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada; "görsel karmaşıklık ve süreklilik" kavramına dayanan ve günümüzde farklı örneklerde de görmüş olduğumuz "fraktal boyut analizi"ni kullanarak gerçekleştirilen bir kurgu oluşturulmuştur. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırma problemi, amacı, önemi ve kapsamı sunulmuştur. İkinci bölümde ise; bölgeselcilik kavramı, cumhuriyet sonrası Türkiye'si ve benzer tarihlerde Hindistan'daki mimari yaklaşımlar, Sedad H. Eldem ve Balkrishna Doshi ve eserleri üzerinden incelenmiş ve aynı zamanda seçilmiş mimari eserler üzerine literatür taramaları sunulmuştur. Üçüncü bölümde mimari çizimler ve fraktal boyut analizinden daha ayrıntılı bir şekilde bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde matematiksel sonuçlar ve tartışmalar sunulmuştur. Son olarak ise; tez kapsamında elde edilen sonuçlar ve sonuçlara dayalı yorumlar beşinci bölümde özetlenmiştir. Yapılan çalışma; nicel ve matematiksel sonuçlar, incelenen mimarların eserleri ile tasarımlarına "ilham veren" ve onları etkileyen bölgesel mimari arasındaki ilişki; görsel karmaşıklık ve süreklilik açısından belirli benzerliklerin bulunduğunu göstermektedir. Bu nedenle; görsel karmaşıklık ve süreklilik kavramları açısından mimarların eserleri ele alındığında; bulundukları mekânsal ve kültürel ortamlarla bağlam açısından önemli katkılar sağladıklarını söylemek hatalı olmayacaktır. Aynı zamanda bu çalışma,"fraktal boyut analizi"nin potansiyellerini ve olasılıklarını da ortaya koyması açısından önemlidir.