Fundamentalizm Selefilik ve küreselleşme sürecinde yapay devletler

Sanayileşme, modernleşme ve sömürgeciliğin olumsuz etkilerini yaşayan üçüncü dünya ülkelerinin dini kurumlarında ve dini davranış biçimlerinde meydana gelen değişimler son dönemlerin en ilgi çekici konularından biridir.1950 sonrası küreselleşmenin itici gücüyle yeni dini hareketler ortaya çıkmıştır. Bu değişimleri takiben, 20. yüzyılda İslam dünyasında da önemli hadiseler yaşanmıştır.Giderek radikalleşen yeni dini hareketler, 1980 yılı ve sonrası aksiyoner hale gelmiş ve küresel teröre evrilmiştir. Selefilik, 20. yüzyıl sonrası radikalleşme ve teröre zemin sağlayan, dini-politik bir yaklaşımdır. İslam tarihi içerisinde erken dönemlerde köklerine rastlanılan Selefilik, içinde bulundurduğu tekfir ve cihat gibi kodlarla radikalleşebilmektedir. Ancak Selefilik köklendiği ülkelerde her zaman şiddetle bütünleşmemiştir. Selefilik Suriye'de olduğu gibi şiddeti meşrulaştıracak dini-politik bir çerçevede görünebiliyorken, Mısır'da parlamentoya girebilen, Türkiye'de mevcut iktidara destek veren, İngiltere'de hükümetle iş birliği içinde olabilen bir görünüm kazanabilir.Bu anlamda Selefilik, kendi içerisinde de temelde, ılımlı ve radikal olmak üzere ayrılabilir. Bu çalışmada, Selefiliğin radikalleşmesinin sosyal, siyasal, dini ve ekonomik arka planı incelenmektedir. Bu anlamda Weberyen bir yaklaşımla, dinin sosyal tabakalarla ilişkisi bağlamında, Radikal Selefi terörün oluşumunun koşulları araştırılmıştır. El-Kaide, IŞİD, Boko Haram vb. radikal Selefi terör örgütlerinin kendilerine hangi koşullarda alan açabildiği incelenmiş ve bu bağlamda Suriye, Irak ve Nijerya'nın toplumsal, siyasal ve ekonomik koşulları analiz edilmiştir. Anahtar Kelime: Fundamentalizm, Selefilik, radikalleşme, küreselleşme, IŞİD.