Fusarium proliferatum (Matsush.) Nirenberg ex Gerlach & Nirenberg ile indüklenmiş Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae)'in gelişim biyolojisinin incelenmesi ve hemolenfin antimikrobial aktivitesinin değerlendirilmesi

Bu tezde, depo zararlısı un güvesi Ephestia kuehniella'nın (Lepidoptera: Pyralidae) gelişim biyolojisi ile hemolenfinde ortaya çıkan antimikrobiyal yanıt, Fusarium proliferatum suşu enfeksiyonu altında incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, biyolojik mücadelede kullanılabilecek mantarların konak üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve konakta tetiklenen fizyolojik yanıtları ortaya koymaktır. Öncelikle un güvesi kolonisi, kontrollü laboratuvar ortamında, besin içeriği standardize edilmiş yapay diyet kullanılarak çoğaltılmış; ardından 14 günlük mantar kültürlerinden elde edilen konidiyal süspansiyonlar larva evresine farklı dozlarda uygulanmıştır. Enfeksiyon öncesinde mantarın besiyeri, sıcaklık ve pH yönünden optimum kültür koşulları belirlenmiş, böylece konidiyum canlılığı maksimize edilmiştir. Bulaşma sonrasında larvalardan ergine kadar koza örme süresi, puplaşma süresi, pupal periyot, ergin öncesi toplam gelişim süresi, ergin ömrü, ergin ağırlığı ve toplam yumurta verimi günlük gözlemlerle kaydedilmiş ve sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, enfeksiyonun tüm gelişim parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı gecikmelere ve ağırlık kayıplarına yol açtığını göstermiştir. Ayrıca dördüncü larva evresinde toplanan hemolenf numuneleri disk difüzyon testiyle değerlendirilmiş; Staphylococcus aureus ve Klebsiella pneumoniae üzerinde inhibisyon zonlarının genişlediği, dolayısıyla enfeksiyonun konak savunma sistemini uyararak hemolenfte antimikrobiyal aktiviteyi artırdığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler, F. proliferatum enfeksiyonunun hem zararlının gelişimini yavaşlattığını hem de konakta antibakteriyel savunmayı güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, söz konusu mantar–böcek etkileşiminin entegre zararlı yönetiminde değerlendirilebilecek biyolojik bir seçenek olduğunu desteklemektedir.