Futbolcularda Ayak Basınç ve Ayak Postür Farklılıklarının Fiziksel Uygunluk Parametreleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması

ÖZ: Çalışmaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Süper Ligindeki profesyonel futbolcuların ayak basınç ve ayak postür farklılıklarının fiziksel uygunluk parametreleri (kuvvet, patlayıcı kuvvet, denge, esneklik) ve futbol ile ilgili beceriler üzerine etkilerini incelemek amacı ile planlandı. Çalışmaya KKTC' de yaşayan 18-35 yaş aralığında olan ve en az 2 yıldır profesyonel olarak futbol oynayan 84 sporcu tahil edildi. Çalışmaya katılan sporcuların sosyodemografik özellikleri kaydedildi. Ayak basıncı için pedabarografik dinamik yürüyüş analizi ile, ayak tabanı 9 parçaya ( Hallux, 2.3.4.5 parmaklar, 1 metatars , 2.3 metatars, 4.5 metatars, orta ayak mediali ve laterali topuk mediali ve lat erali) ayrılarak ayak postürü ise Ayak Postür İndeksi (APİ) ve 3 yönlü postür analizi kullanılarak değerlendirildi. Çalışmaya katılan futbolcuların fiziksel uygunlukları dominant ve non dominant ayakta; denge, statik olarak tek ayak üzerinde durma, dinamik olarak Y denge testi ile değerlendirildi. Maksimal kuvvet her iki ayakta izokinetik dinamometre ile, patlayıcı kuvvet ise üçlü sıçrama ve kollar salınımda dikey sıçrama ile, esneklik gonyometre ile kalça eklem hareket açıklığı ölçülerek yapıldı. Spora özgü beceri değerlendirmesinde ise dominant ayak üzerinde top sektirme kullanıldı. Bulgulara göre, araştırma kapsamına alınan futbolcuların dominant ayakta APİ ile Statik Denge (Gözler Açık) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyon olduğu tespit edilirken (p<0,05), futbolcuların dominant ayakta APİ değerleri ile diğer fiziksel uygunluk parametreleri ile ilişki saptanmadı (p>0,05). Araştırma kapsamına alınan futbolcuların non dominant ayakta ise APİ değerleri ile dinamik Y Denge PL değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu saptanırken (p<0,05), diğer fiziksel uygunluk değerleri arasında ilişki görülmedi (p>0,05) . Futbolcuların baskın 2.3.4.5. parmak değeri ile SDGK değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir korelasyon olduğu saptandı. Futbolcuların topuk mediali ve topuk laterali değerleri ile top sektirme değerleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir korelasyon olduğu bulundu (p<0,05). Futbolcuların baskın olmayan ayakta 2.3.4.5. parmak değeri ve orta ayak mediali değerleri ile esneklik değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü korelasyonlar olduğu belirlendi (p<0,05). Futbolcuların 2.3MT başı değerleri ile dinamik Y denge anterior değerleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu saptandı (p<0,05). Ayak postür farklılıklarının, statik (gözler açık) ve dinamik (posterolateral) dengede etkisinin olduğu, ayak basıncının ise statik denge (gözler kapalı) ve kalça esnekliğinin yanısıra spora özgü yetenekle de ilişkili olduğu tespit edildi. Anahtar Kelimeler : Ayak Basıncı, Ayak Postürü, Fiziksel Uygunluk, Futbol