Futbolcularda ön kondisyonlanma aktivitesi ve kafein alımının sprint, anaerobik kapasite ve yorgunluk indeksi üzerine akut etkisi: Cinsiyet karşılaştırması ve bireysel yanıtlar

Araştırmanın amacı, erkek ve kadın futbolcularda ön kondisyonlanma aktivitesi (ÖKA) ve kafeinin sprint, anaerobik kapasite ve yorgunluk indeksine akut etkisini incelemektir. Araştırmaya 8 erkek 8 kadın olmak üzere 16 futbolcu katılmıştır. Katılımcılara 48-72 saat arayla 5 farklı günde testler yapılmıştır. Katılımcılar, rastgele belirlenen kontrol (KON), plasebo (PLA), kafein (KAF), plasebo + ön kondisyonlanma aktivitesi (PLA+ÖKA) ve kafein + ön kondisyonlanma aktivitesi (KAF+ÖKA) gruplarına eşit sayıda ayrılmıştır. Kontrol günü hariç diğer günlerde 3 mg/kg kafein veya plasebo verilmiştir. Kafein veya plasebodan önce ve 50 dk sonra ''Brunel Ruh Hali Ölçeği'' (BRHÖ) uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların farklı zamanlarda algılanan zorluk derecesi (AZD) ve kalp atım hızı (KAH) ölçülmüştür. KON, KAF ve PLA günü 2., 4., 6., 8., 10. ve 12. dakikalarda 10 ve 30 m sprint testi gerçekleşmiştir. Daha sonra Wingate anaerobik güç testi uygulanmıştır. KAF+ÖKA ve PLA+ÖKA günü pliometrik ÖKA uygulanmış ve aynı testler gerçekleşmiştir. Parametreler arasındaki asıl etki ve etkileşim için tekrarlı ölçümlerde çok yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Etki büyüklüğü için kısmi eta kare (ηp2) hesaplanmıştır. BRHÖ için uygulamalar arası karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis Testi, uygulamaların ön test ve son test değerlerini karşılaştırmak için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Ayrıca sonuçlar ''En Küçük Gerçek Fark'' değerleri hesaplanarak bireysel düzeyde de değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, uygulamalar arasında 10 ve 30 m sprint performansı anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Wingate testinde ise KON'a kıyasla KAF zirve güç performansını artırmıştır (p<0,05). KAH ve AZD için anlamlılık gözlenmemiştir (p>0,05). Plasebo ve kafein uygulamalar arasında ruh halini etkilememiştir (p>0,05), ancak uygulama içi ön test-son test değerlerinde erkeklerde ve kadınlarda plasebo ve kafein yorgunluk değerlerini artırmıştır (p<0,05). Bireysel sonuçlarda, 10-30 m sprint, zirve güç, ortalama güç ve yorgunluk indeksinde bazı katılımcılarda performans artarken, bazı katılımcılarda performans düşmüştür. Bireysel sonuçlara detaylı bakıldığı zaman performans artışının daha fazla olduğu görülmektedir. Futbolcularda akut performans artışı için ÖKA ve kafein alımının birlikte uygulanmasında bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır.