Gayrimenkul yatırım fonları ile ortaklıklarına tanınan vergi avantajları ve sonuçları

Türkiye ekonomisi açısından önemli bir yere sahip olan gayrimenkul ve türevleri, önemsenen ve etkin bir yatırım aracı olarak son yıllarda dikkate değer gelişim göstermiştir. Gayrimenkul sektörünün etki alanının hem ekonomik yönünün olduğu hem de şehir planlaması ile birlikte sosyal yönünün olduğu görülmektedir. Gayrimenkul sektörü, küreselleşmenin sonucu olarak sermaye akımlarının gelişmekte olan ülkelere yönelmesi ile birlikte yeni faktörler ve yeni ürün çeşitliliğiyle büyümüştür. 2001 krizi sonrası gelişimini hızlandıran gayrimenkul sektörü, 2008 krizinde de tehdit altında kalmış olsa da 2010 ve sonrasında toparlanma yaşanmıştır. Türkiye'de gerek yaşanan genel salgın koşullarında gerekse de genel salgın öncesinde özellikle bireysel yatırımcıların gayrimenkulü bir yatırım aracı olarak dikkate aldığı görülmüştür. Bu ilginin ardında elbette ekonomik konjonktür karşısında hem bireysel yatırımcıların hem de kurumsal yatırımcıların varlıklarının değerini koruyabilmek ve ilave kazanç sağlamak olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile gayrimenkul yatırım fonları ise gayrimenkul sektörüne küçük yatırımcıları da dahil ederek sektörün gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Gayrimenkul sektörüne yatırımda bulunacak taraflar açısından önemli bir maliyet kalemi de vergilerdir. Ülke ekonomisinde önemli ve lokomotif sektör olan gayrimenkul sektörü açısından vergi düzenlemeleri ve teşvikler kritik önem arz etmektedir. Çalışma, gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile gayrimenkul yatırım fonlarına güncel vergi müktesebatı nezdinde sağlanan vergisel avantajları ele almakta ve bu avantajların gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile gayrimenkul yatırım fonlarına olan etkisini tartışmaktadır. Çalışmanın konusu bu vergi düzenlemelerinin gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile gayrimenkul yatırım fonlarının kuruluşuna etkisini tartışmaktadır. Çalışma, 1997 yılından bu yana faaliyette bulunan gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile 2016 yılından bu yana faaliyette bulunan gayrimenkul yatırım fonlarına uygulanan Türkiye'deki vergi oranlarının Türkiye'de faaliyette bulunan bu kuruluşların sayısına etkisini kapsamaktadır. Literatürde ağırlıklı olarak GYO ve GYF'lerin performansları ve portföy yöneticilerinin tercihleri ele alınmış olmakla birlikte GYO'ların asıl gelişim merkezi olan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki mevzuat değişiklikleri ve temettü vergilerinin GYO hisse fiyatına etkileri araştırma konusu olarak dikkati çekmiştir. Bu çalışmada ise kurumlar vergisi oranları ile faaliyette bulunan gayrimenkul yatırım ortaklığı ve gayrimenkul yatırım fon sayısı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu bağlamda vergi oranları bağımsız değişken olarak belirlenmiş ve iki değişken arasındaki ilişki Spearman rho testi uygulanarak araştırılmıştır. Araştırma sonucuna göre vergi oranları ile faaliyette bulunan kuruluşların sayısı arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları, Gayrimenkul Yatırım Fonları, Gayrimenkul Piyasası, Gayrimenkullerde Vergilendirme, Vergi Teşvikleri