Gaz atomizasyonu ile metal tozu üretiminde, nozul geometrisinin toz boyutuna etkisinin araştırılması

Bu çalısmada, gaz atomizasyonu ile metal tozu üretiminde nozul geometrisinin toz tane boyutu ve özelliklerine etkisi arastırılmıstır. Toz üretim deneyleri Dumlupınar Gaz Atomizasyon Ünitesi'nde gerçeklestirilmistir. Birbirine çok yakın atomizasyon gaz basıncında, farklı nozullar kullanılarak yapılan deneylerde, nozul geometrisi ve metal akıs borusu çıkıntı mesafesi değisiminin toz tane büyüklüğü ve dağılımı ile morfolojilerine olan etkileri arastırılmıstır. Toz tane boyutu ve dağılımı, lazer ısın yöntemi ile, toz sekil ve morfolojileri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmistir. Atomizasyon gazı olarak azot, malzeme olarak kalay kullanılarak yapılan deneylerde Gaz/Metal kütlesel debi oranının artmasıyla toz boyutunun küçüldüğü tespit edilmistir. Aynı gaz çıkıs alanında metal akıs borusu çıkıntı mesafesinin artmasıyla toz tane boyutunun küçüldüğü gözlemlenmistir. En küçük tozlar 10 mm metal akıs borusu çıkıntı mesafesinde 12,05 ?m boyutunda elde edilmistir. Aynı metal akıs borusu çıkıntı mesafesinde nozul uç geometrisindeki değisikliğin toz boyutunu önemli ölçüde etkilemediği görülmüstür. 5 mm çıkıntı mesafesinde iki farklı nozul geometrisi ile elde edilen kalay tozlarının ortalama tane büyüklükleri 14,11 ?m ve 14,26 ?m olarak ölçülmüstür. Üretimi gerçeklestirilen tozların çoğunluğunun küresel sekilde ve pürüzsüz bir yüzeye sahip olduğu tespit edilmistir. ?nce tozların daha iri tozlar üzerinde az miktarda uydulasma olusturdukları ve iri tozlarda hücresel yapılar gözlemlenmistir. Anahtar Kelimeler: Gaz atomizasyon, metal tozu, nozul geometrisi.