Gazetecilikte yeni yönelimler: Kitle fonlu gazetecilik örneği

Gazetecilik, geçmişten bugüne teknolojik gelişmelerden oldukça çabuk etkilenen bir alandır. Başlangıçta Orta Çağ'ın liman kentlerinde ekonomiye dair haberlerin aktarılması ile gelişim gösteren gazeteler, Gutenberg'in matbaası ile kâğıt ortamında hız kazanmış, telgraf ile haber iletim sürecini kısaltmış, nihayetinde internet teknolojisiyle kâğıt ile olan zoraki ilişkisini kopararak internet alanında da gelişim sürdürmektedir. Teknolojik gelişmeler yalnızca gazeteciliğin yapılış biçiminde değil, aynı zamanda gelir modelinde de değişim sağlamıştır. Bugün, dijital dünyanın olanakları sayesinde gazeteler kendilerine farklı gelir modelleri sağlayabilmektedir. Bunlardan bazısı; abonelik, reklam gelirleri, sponsorluklar gibi geleneksele yakın modeller olduğu gibi; kitlesel fonlama gibi dijital dönüşüm sayesinde elde edilebilen gelirlerdir. Gazetecilik için oldukça yeni olan bir gelir modeli olan kitlesel fonlama, tek bir kişiden yüksek düzeyde fonlamanın aksine düşük miktar talep edilerek hedeflenen desteğin sağlanmasına yönelik bir finansman bulma çabasıdır. Bu çalışmada ülkemizde gazetecilik alanında ilk kez kitlesel fonlama kullanılan "Salgın var! Yanlış bilgiye karşı aşı olun" projesi ile 2016 yılında Kanada'da gerçekleştirilmiş "Reports from the Race Against Climate Change" projeleri ele alınmıştır. Gazetecilik alanında yürütülen kitlesel fonlama çalışmalarının sürdürülebilir bir gelir modeli olup olmadığı incelenmiştir. Çalışmada; açık içerik çözümlemesi yönteminden yararlanarak projelerin fonlama evresi, projenin vaat ettiklerini gerçekleştirmesi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Kitlesel fonlama hususunda ülkemizdeki yasal düzenlemeler de oldukça yenidir. Dolayısıyla gerek okurlar tarafından gerekse de basın işletmeleri tarafından bundan sonraki süreçte kitlesel fonlama yönteminin önem kazanacağı düşünülmektedir. Ayrıca, kitle fonlu gazetecilik alternatif medya bağlamında da değerlendirmeye açık yeni bir gazetecilik biçimidir. Bu çalışmamızın, alana ilgi duyan araştırmacılar için bir başvuru kaynağı olacağı düşünülmektedir.