Gazi Üniversitesi Çocuk Onkoloji Bilim Dalında sisplatin ve/veya karboplatin tedavisi almış remisyonda izlenen hastalarda retinal toksisitenin değerlendirilmesi

Platin Bazlı Kemoterapi Tedavisi Almış Remisyonda İzlenen Çocuk Onkoloji Hastalarında Retinal Toksisitenin Değerlendirilmesi Giriş: Son yıllarda çocuk onkoloji hastalarının yaşam oranlarındaki belirgin düzelme geç yan etkilerin giderek önem kazanmasına neden olmuştur. Retinal toksisite, platin bazlı kemoterapinin akut ve geç yan etkisi olarak görülebilmektedir. Amaç: Platin grubu kemoterapi ilaçlarının neden olduğu retinal toksisitenin araştırılması ve sisplatin tedavisi ile karboplatin tedavisinin olası toksisitesini karşılaştırılmaktır. Materyal ve Metod: Platin grubu kemoterapi almış hastalar tedaviden sonra ortalama 72 (11-150) ay sonra değerlendirilmiştir. Böbrek fonksiyon testleri bozuk olan hastalarla, tanıdan önce göz hastalığı öyküsü olanlar çalışma dışında bırakılmıştır. Tanı yaşı, evresi, patolojisi, uygulanan kemoterapi protokolü, kümülatif karboplatin ve sisplatin dozları, son kemoterapiden sonra geçen süre ve göz muayene verileri (görme keskinliği, kırma kusurları, renkli görme, OCT (RSLK, SFRK), OCTA) retrospektif olarak elde edilmiştir. Kontrol grubu olarak, göz bölümünde muayene edilmiş, bilinen akut ve kronik hastalık öyküsü ve bilinen göz bozukluğu olmayan cins ve yaş olarak uygun 36 çocuk alınmıştır. 102 Olgu ve kontrol grubunun verileri Mann-Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. Kümülatif kemoterapi dozları ile RSLK ve SFRK değerleri Spearman Korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların 70 gözü ile kontrol grubun 72 gözü çalışmaya dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubu görme keskinliği, renkli görme, kırma kusuru, OCT ve OCTA verileri yönünden karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Sol göz ortalama SFRK değerleri ile kemoterapinin kesilmesinden itibaren geçen sürenin negatif yönde korele olduğu görülmüştür (p=0,032,s= -0,369). Kümülatif sisplatin dozu arttıkça sol SFRK'nin ve sol nazal superior segmentin RSLK verisinin azalmakta olduğu görülmüştür (p=0,049,p=0,040). Kümülatif karboplatin dozu ile ise SFRK ve RSLK arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Hastalarımızda kullandığımız platin grubu ilaç dozlarıyla belirgin retinal toksisite gelişmediği görülmektedir. Ancak hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmasa da kümülatif sisplatin dozu ile SFRK ve RSLK'da azalma gözlenmiş olması sisplatinin karboplatine göre daha fazla retinal toksisiteye neden olabileceğini düşündürmektedir. Sisplatinden sonra sol göz SFRK değerleri ile kemoterapi kesiminden sonra geçen süre arasında negatif korelasyon saptanması platin bazlı kemoterapilerden sonra geçen süre uzadıkça retinal kalınlık değerlerinde azalma olabileceğini ve hastaların görme fonksiyonları açısından yaşam boyu izlenmesi gerektiğini düşündürmektedir. 103 Anahtar Kelimeler: Retinal toksisite, sisplatin, karbopatin