Gaziantep Çepni Alevilerinde dini inanç

Bu çalışma, Gaziantep ilinde yaşayan Çepni Alevîlerinin inanç sistemine dair tarihsel kökenleri, itikadî yaklaşımları ve ritüel pratikleri birlikte değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında özellikle Yavuzeli ve Nizip ilçelerine bağlı Çepni köylerinde gerçekleştirilen saha çalışmaları, dini hayatın nasıl yaşandığını ve bireylerin inanca dair tutumlarını ortaya koymak açısından önemli veriler sunmuştur. Katılımcıların Allah, âhiret, kader, melek, peygamber, kitap, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt gibi temel inanç konularına dair yorumları, yalnızca itikadî değil, aynı zamanda kültürel aidiyetle de bağlantılı bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu yorumlar, halk arasında inançla ilgili anlayışların sözlü gelenek içinde nasıl biçimlendiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilen veriler tematik çözümleme yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, Çepni Alevîliğinin sözlü geleneğe dayalı özgün yapısını sürdürdüğünü ve bu özgünlüğün kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılarla korunduğunu ortaya koymaktadır. İnanç ile ibadet arasındaki ilişkinin bireylerin gündelik hayatında doğal bir bütünlük içinde varlığını sürdürdüğü gözlemlenmiştir. Cem, dua ve niyaz gibi ibadet pratikleri, sadece dinî yönleriyle değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve birlik duygusu açısından da işlevseldir. Sonuç olarak bu çalışma, Gaziantep Çepni Alevîlerinin inanç ve ibadetlerinin geleneksel Alevîlik ile yerel kültür arasında bir denge kurduğunu göstermektedir.