Gıda katkı maddesi olarak kullanılan sodyum sorbat ve potasyum sorbat'ın insan periferal lenfositlerinde genotoksik etkileri

Bu çalışmada, gıdalarda antimikrobiyal katkı maddesi olarak sıklıkla kullanılan sodyum sorbat ve potasyum sorbatın in vitro genotoksik etkileri, insan periferal lenfositlerinde, kromozom anormalliği (KA), kardeş kromatid değişimi (KKD), mikronükleus (MN) ve comet testleri kullanılarak belirlenmiştir. Sodyum sorbatın 100, 200, 400 ve 800 µg/ml ve potasyum sorbatın 125, 250, 500 ve 1000 µg/ml'lik konsantrasyonları kullanılmıştır. Her iki gıda katkı maddesi de kromozomal anormallik ve kardeş kromatid değişimini negatif kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde artırmıştır. Sodyum sorbatın 400 ve 800 µg/ml'lik konsantrasyonlarında mikronükleus frekansında istatistiksel olarak önemli oranda artış gözlenmiştir. Bununla birlikte potasyum sorbat insan lenfosit kültüründe mikronükleus frekansını etkilememiştir. Sodyum sorbat 200 µg/ml'lik konsantrasyonda, potasyum sorbat ise 1000 µg/ml'lik konsantrasyonda mitotik indekste negatif kontrole göre anlamlı düşüşe neden olmuştur. Replikasyon ve nükleer bölünme indeksleri sodyum sorbat ve potasyum sorbat tarafından herhangi bir şekilde etkilenmemiştir. Comet analizi sonuçlarına göre, her iki katkı maddesi de tüm konsantrasyonlarda primer DNA hasarını önemli oranda artırmıştır. Comet kuyruk yoğunluğu ve comet kuyruk uzunluğu (sodyum sorbatın 400 µg/ml konsantrasyonu hariç) kontrole göre tüm uygulamalarda önemli düzeyde artmıştır. Elde edilen bulgular, çalışmada kullanılan katkı maddelerinin in vitro kültüre alınmış ve izole edilmiş insan lenfositlerinde klastojenik ve mutajenik etkili olduğunu ayrıca primer DNA hasarını indüklediğini göstermiştir.Bilim Kodu: 203.1.048Anahtar Kelimeler: Sodyum sorbat, potasyum sorbat, kromozomal anormallik (KA), kardeş kromatid değişimi (KKD), mikronükleus (MN), comet testi, mitotik indeks (Mİ), replikasyon indeksi (Rİ), nükleer bölünme indeksi (NBİ), genotoksik etkiSayfa Adedi: 85Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Deniz YÜZBAŞIOĞLU